Σάββατο, 19 Νοεμβρίου 2011

Νεοκλής Σαρρής: Η αποβίωση ενός μεγάλου ανθρώπου

Νεοκλής Σαρρής  
Νεοκλής Σαρρής
 
 
Νεοκλής Σαρρής: Το Ύστατο Χαίρε σε ένα πραγματικό Διδάσκαλο
Έφυγε μαχόμενος ο δάσκαλος Νεοκλής Σαρρής, αφήνοντας πίσω του βαριά παρακαταθήκη
Λάζαρος Μαύρος, “Σ’ ευγνωμονούμε, Νεοκλή Σαρρή”
Ο Νεοκλής Σαρρής τελευταίος μεγάλος δάσκαλος του Γένους
Σάββας Παύλου, “Νεοκλής Σαρρής, ο αντιρατσιστής διανοούμενος”
 

Παναγιώτης Ήφαιστος

Τον Νεοκλή θα τον θρηνήσει η οικογένειά του και θα λείψει στο αμούστακο παιδί του. Θα λείψει και σε όσους από εμάς έτυχε να τον γνωρίσουμε από κοντά και νοιώσαμε την ανθρωπολογική του βαθύτητα, τη δύναμη του πνεύματός του και τον τίμιο και ακέραιο χαρακτήρα του.

Θα λείψει όμως και από όσους τον γνώρισαν σαν πανεπιστημιακό δάσκαλο, σαν πνευματική μορφή και σαν μοναδικά εμβριθή γνώστη της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής σε δύσκολα πεδία όπου η γνώση σπανίζει και οι γνώμες κυριαρχούν. Όλοι όσοι τον γνωρίσαμε θα θυμόμαστε αυτό που συνολικά ήταν: Μια μεγάλη ανθρώπινη μορφή και ένα σπανίζων είδος προικισμένου φορέα της μακραίωνης ελληνικότητας.

Δύο λόγια μόνο θα πω όπως τον γνώρισα ως ακαδημαϊκό, ως άνθρωπο και ως φίλο. Συναντηθήκαμε πριν δύο περίπου δεκαετίες, όταν εντάχθηκα στο Πάντειον Πανεπιστήμιο όπου και αυτός δίδασκε. Ακαριαία με εντυπωσίασε η ευθύτητά του, η ειλικρίνειά του, η καλοσύνη του και η βαθιά πρωτογενής και βιωματική συνάμα και ακαδημαϊκή γνώση της Τουρκίας. Επίσης ο μετριοπαθής του χαρακτήρας και η μετριοφροσύνη του. Συνδυασμός προτερημάτων που δεν συναντάς εύκολα. Περισσότερο με εντυπωσίασε το γεγονός ότι ακόμη και γι’ αυτούς που του επιτίθονταν ανελέητα και άδικα δεν ένοιωθε μίσος. Λίγη πίκρα μόνο, συμπάθεια για την κατάντια τους και ετοιμότητα να συζητήσει μαζί με όλους και για όλα.

Πιο καλά, αν όχι πολύ καλά, τον γνώρισα όταν έκανε την επιμέλεια του βιβλίου του Αχμέτ Νταβούτογλου, Στρατηγικό Βάθος. Η διεθνής θέση της Τουρκίας το οποίο εγώ μεν πρότεινα να κυκλοφορήσει στην ελληνική γλώσσα, πλην τη μετάφρασή του ο Νεοκλής επιθυμούσε διακαώς. Πέραν της γνωστής θέσης «να γνωρίσουμε τον αντίπαλό μας» οι λόγοι είναι βαθύτεροι. Πρωτίστως ήθελε οι συμπατριώτες του να ακούσουν από έναν κορυφαίο τούρκο ηγέτη και ακαδημαϊκό αναλυτή τα ίδια πράγματα που ο ίδιος επί δεκαετίες τους έλεγε, όταν ανάλυε την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας.

Ο Νεοκλής Σαρρής εδώ και πολλές δεκαετίες πρόσφερε στους νεοέλληνες κάτι ανεκτίμητο: Μια βαθιά, μοναδικά εξειδικευμένη και απίστευτα ακριβής γνώση της διαδρομής, της συγκρότησης, του χαρακτήρα, της φυσιογνωμίας και του τρόπου σκέψης των Τούρκων. Λαό που όχι μόνο δεν μισούσε αλλά και που ένοιωθε πως, αν και βαθύτατα Έλληνας, ο ίδιος υπήρξε γέννημα θρέμμα της ταραχώδους, αντιφατικής και τραγικής πορείας του νεοτουρκικού κράτους. Μαζί τους μεγάλωσε, βίωσε την τουρκική κοινωνία και τις αντιθέσεις της και μελέτησε επιστημονικά τη συγκρότησή της και την εξέλιξή της. Τελικά, όπως οι περισσότεροι Έλληνες της Ανατολής ξεριζώθηκε και βρέθηκε στο νεοελληνικό κράτος. Είχε την πνευματική και ηθική δύναμη, εν τούτοις, να μην βλέπει εχθρικά τον τουρκικό λαό. Παρέμεινε φίλος με όσους τούρκους γνώριζε και επικοινωνούσε συχνά μαζί τους. Ο Σαρρής ουσιαστικά βίωσε απέραντα την αντιφατική συγκρότηση του νεοτουρκικού κράτους, την επικινδυνότητά του, την ποικιλόμορφη ανθρωπολογική σύνθεση της κοινωνίας του και τις τραγικές αντιθέσεις της αλλά και τις συγγένειες μαζί μας. Αναμφίβολα, ο Νεοκλής Σαρρής όσο κανείς άλλος ήταν σπάνιος γνώστης της διαφοροποιημένης ανθρωπολογικής δομής του λαού του νεοτουρκικού κράτους και των ιδιομορφιών της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

Τα δύο τελευταία χρόνια και κυρίως στη φάση της επιμέλειας του Στρατηγικού Βάθους είχαμε πολύωρες συζητήσεις, οπότε και τον κατάλαβα βαθύτερα και πλατύτερα. Ο Νεοκλής Σαρρής, συνθέτοντας με μοναδικό και απαράμιλλο τρόπο βιωματική γνώση και ακαδημαϊκή γνώση, πολλές φορές μου εξιστορούσε τη διαδρομή των προπάππων του, της οικογένειάς του, των φίλων του στη Μικρά Ασία μέχρι και τον ξεριζωμό τους. Μεταξύ σοβαρού και αστείου του πρότεινα να του πάρω συνέντευξη για να γράψω την προσωπική και πολιτική βιογραφία του. Θα άξιζε τον κόπο γιατί ο Νεοκλής Σαρρής, πνευματικά, βιωματικά και γνωστικά, κυριολεκτικά ενσάρκωνε τη νεότερη ιστορία των νεοελλήνων.

Ο Νεοκλής μιλούσε πάντοτε ισορροπημένα, δίκαια, σωστά και με ακρίβεια που τσάκιζε κόκκαλα. Έλαχε να βρεθώ μαζί του με τούρκους φίλους του και συναδέλφους του. Με άφησε άφωνο ο σεβασμός των Τούρκων για τον Σαρρή. Τον θεωρούσαν τον καλύτερο τουρκολόγο. Αυτό όμως ήταν και το πρόβλημα στην προσωπική και ακαδημαϊκή παρουσία του στο νεοελληνικό κράτος. Τα εγχώρια καθωσπρέπει τρωκτικά, τα ίδια που τελικά κατέστρεψαν το νεοελληνικό κράτος, τον κτυπούσαν ασταμάτητα και ανελέητα. Μιλούμε για τα γνωστά σε όλους μας τρωκτικά στα ποικίλα πεδία της πολιτικής, της επικοινωνίας και της δήθεν επιστήμης που δεν ήθελαν μια τέτοια φωνή να ακούγεται. Το εγχώριο ξενοκρατικό σύστημα που υιοθετούσε μια καταστροφική κατευναστική στάση απέναντι στην Άγκυρα, δεν ήθελε να ακούγεται η φωνή του Σαρρή. Ανθρώπους όπως τον Σαρρή η συμβατική σοφία επιχειρεί πάντοτε να τους κλείσει το στόμα. Είναι όμως σαν να προσπαθεί κανείς να δέσει έναν γίγαντα με κλωστές. Δεν κατάφεραν να τον καταδικάσουν σε σιωπή. Μόνο δολοφονούσαν τον χαρακτήρα του νυχθημερόν και είναι αλήθεια μερικές φορές τον εκνεύριζαν. Ο Νεοκλής παρέμεινε πάντα ο ίδιος: Ένας εγγενώς ήπιος άνθρωπος, γεμάτος καλοσύνη για όλους, ταυτόχρονα δυνατός, αδέκαστος και ακλόνητος, κύρια έγνοια του οποίου ήταν να διατυπώνει απερίφραστα εδραία και αληθή επιχειρήματα και να μην αδικεί κανέναν.

Μεγάλες ανθρώπινες μορφές όπως ο Νεοκλής Σαρρής, όταν αποχωρούν από τον γήινο κόσμο, συνεχίζουν να είναι μαζί μας με το πνεύμα τους, την πανίσχυρη προσωπικότητά τους και τις βαθυστόχαστες αναλύσεις τους. Η επιβλητική παρουσία του Νεοκλή Σαρρή ήταν πάντα ζωντανή και δυνατή και έτσι θα συνεχίσει να είναι. Ο Νεοκλης Σαρρής θα είναι πάντα μαζί μας. Καλό ταξίδι Νεοκλή.

Π. Ήφαιστος - P. Ifestos - www.ifestosedu.gr - info@ifestosedu.gr - 19.11.2011


Share/Save/Bookmark

13 σχόλια:

κοινωνιολόγος είπε...

Ο Θεός να αναπαύσει την ψυχή του πολυαγαπημένου μου δασκάλου κοινωνιολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, μεγάλου έλληνα διδασκάλου, πατριώτη, Φαναριώτη, πανεπιστημιακού καθηγητή κυρίου Νεοκλή Σαρρή. Είναι μέσα στην καρδιά μου και θα είναι πάντα. http://kmetexo.blogspot.com/

omniscient είπε...

Κεραυνός εν αιθρία! Δεν ξέρω αν ήταν ευρέως γνωστό, αλλά πραγματικά έχω σοκαριστεί. Πόσο τραγικά προφητικό αυτό το προτεινόμενο βίντεο δίπλα όπου λέει ο καθηγητής το 2006 ότι "κάποιοι προγραμματίζουν τη φυσική μας εξόντωση" ελπίζοντας ότι σε 10 χρόνια άτομα όπως ο Σαρρής δεν θα ζουν πλέον...Μεγάλο κρίμα...

Θα σε παρακαλούσα θερμά ΛοΜακ να μας πληροφορήσεις, αν γνωρίζεις, από πότε ήξερε ότι έχει καρκίνο. Μέχρι και στη τελευταία εκπομπή φαινόταν υγειέστατος ο άνθρωπος. Προέκυψε δηλαδή απο το καλοκαίρι και μετά; Ευχαριστώ.

Γιώργος είπε...

Ο Θεός να αναπαύσει την ψυχή του και να δώσει κουράγιο στους οικείους του τις δύσκολες τούτες στιγμές.

Συγχαρητήρια στον κ. Χούντα που του έδινε τόσα χρόνια βήμα στην τηλεόραση και σε σένα Lomak που κρατάς το μεγαλύτερο αρχείο βίντεο με τις εκπομπές του.

Κάνε πάντως backup σε σκληρό δικό σου καλού-κακού και μην επαναπαύεσαι αποκλειστικά στο Youtube και τα άλλα παρεμφερή site για την διατήρηση των αρχείων που αποτελούν παρακαταθήκη για μας και τις επόμενες γενιές.

LoMak είπε...

@omniscient

Για όσους τον γνώριζαν από κοντά ήταν γνωστό πως έδινε πολυετή μάχη με τον καρκίνο.

Ανώνυμος είπε...

Κατ αρχάς συλλυπητήρια στο γιό του, τη σύζυγό του, καθώς και σε όλα τα υπόλοιπα μέλη της οικογενείας του. Καλή δύναμη στη σύζυγό του που πρέπει να μεγαλώσει το παιδί και να του δώσει τα απαραίτητα πνευματικά εφόδια.

Εύχομαι κι ελπίζω κάποιοι μαθητές του να παραλάβουν τη σκυτάλη και να υπάρξουν άξιοι συνεχιστές του έργου του.

Μια ομιλία του μπορείτε να βρείτε εδώ.

Arachne είπε...

Σοκ, δε ξέρω τι να γράψω .. ένα αντίο, και πολλά ευχαριστώ.

omniscient είπε...

Σ'ευχαριστώ για τη πληροφόρηση ΛοΜακ, δεν τον γνώριζα προσωπικά τον καθηγητή. Ηρωική τότε η όλη του στάση, και ιδίως το κουράγιο του να αγωνίζεται γι αυτό που πίστευε ότι ήταν καλό για την πατρίδα, παρ'όλη την κατάστασή του.

@Ανώνυμος 15:01

Στο βίντεο που αναφέρθηκα, δυστυχώς λέει ότι όλοι αυτοί οι αγωνιστές που φεύγουν ο ένας μετά τον άλλο τα τελευταία χρόνια δεν αναπληρώνονται. Είναι ολοφάνερο ότι για κάθε έναν Σαρρή που φεύγει απο τα πανεπιστήμιά μας, ένας Ηρακλείδης θα παίρνει τη θέση του.

Ανώνυμος είπε...

@ omniscient

Άνθρωποι υπάρχουν. Απλά δε βγαίνουν προς τα έξω. Περιορίζονται σε ένα ακαδημαϊκό χώρο και δεν τους ξέρει ο κόσμος. Τώρα με το ίντερνετ είναι ευκολότερο όχι απλά να τους μάθουμε αλλά να γνωρίσουμε το έργο τους. Εγώ είχα δει τον αείμνηστο Σαρρή στην τηλεόραση πολύ παλιά. Μετά έφυγα για το εξωτερικό. Κάπως καθυστερημένα ανακάλυψα αυτή την ιστοσελίδα και μπόρεσα να δω τα βίντεο της τελευταίας τριετίας. Μου πήρε 3 μήνες για να τα δω όλα. Αν δεν υπήρχε το ίντερνετ δε θα είχα αυτή την ευκαιρία ακόμη κι αν ήμουν στην Ελλάδα διότι στην περιοχή που μένω το high δεν έχει σήμα.

Ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι πολλοί ερευνητές κινούνται μέσα σε ουτοπικά πλαίσια. Δηλ. είτε δεν έχουν καθόλου προτάσεις ή δεν έχουν ρεαλιστικές προτάσεις και δεν είναι εφαρμόσιμα αυτά που προτείνουν. Σε αντίθεση με το Σαρρή που ήταν εφαρμόσιμα αυτά που έλεγε.

omniscient είπε...

@ Ανώνυμο 19:19

Όντως το ίντερνετ είναι μεγάλο εργαλείο, και επί της ευκαιρίας, να ευχαριστήσουμε τον ΛοΜακ για τον χώρο αυτό, γιατί πολλές φορές ξεχνάμε ότι πίσω απο μια ιστοσελίδα σαν και αυτή, της οποίας το υλικό απολαμβάνουμε εμείς στο 'πιάτο', βρίσκεται κάποιος ο οποίος θυσιάζει σημαντικό χρόνο και κόπο.

Οι αξιόλογοι άνθρωποι αυτοί που αναφέρεσαι, δυστυχώς νομοτελειακά, δεν πρόκειται ποτέ να βρεθούν στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής, γιατί απλούστατα το παρόν σύστημα είναι έτσι δομημένο για να τους απωθεί, ώστε να προωθεί τους σκάρτους, οι οποίοι είναι εύκολα ελεγχόμενοι. Ο Κοντογιώργης το έχει αναλύσει πολύ ωραία αυτό το θέμα, αλλά ούτως ή άλλως είναι πασιφανές. Όσο για τους διαφόρους ερευνητές, δεν πρέπει να περιμένουμε πάντα και από όλους να έχουν συγκεκριμένες εναλλακτικές προτάσεις. Και μόνο που συμβάλλουν στην υπονόμευση αυτής της σαπίλας, ο συνολικός τους ρόλος είναι σημαντικός. Το θέμα είναι πώς θα καταφέρει αυτός ο λαός να ανεβάσει επιτέλους σε θέσεις εξουσίας και επιρροής άτομα σαν τον Σαρρή, παρακάμπτωντας τους υπάρχοντες μηχανισμούς, και όχι αυτούς τους πουλημένους που έχουμε ιδίως τα τελευταία 30 χρόνια. Και τείνω να είμαι απαισιόδοξος γι αυτό.

Ανώνυμος είπε...

Η Κύπρος σε αποχαιρετά μεγάλε Έλλην Νεοκλή Σαρρή

Όταν απρόσμενα, στεναχώρια και ρίγη συγκίνησης αναδύονται από μέσα σου στο άκουσμα του χαμού ενός ανθρώπου και παράλληλα το μυαλό συντονίζεται με εικόνες της Ελλάδος του χθες και ανησυχίες για την Ελλάδα του μέλλοντος, τότε αντιλαμβάνεσαι το μέγεθος του πλήγματος που υπέστη η παιδεία, ο πολιτισμός και η πατρίδα από το χαμό του συνδετικού κρίκου μεταξύ αυτών που ακούει στο όνομα Νεοκλής Σαρρής.

Η βαθιά του ιστορική γνώση συνάμα με τα βιώματα του και την έγνοια που τον διακατείχε για την πατρίδα, τον οδήγησαν σε ένα μαραθώνιο αφύπνισης των απανταχού Ελλήνων. Υπήρξε το αισθητήριο αναγνώρισης εθνικών κινδύνων και προειδοποιητικών αποκαλύψεων για τα όσα σχεδίαζαν για εμάς χωρίς εμάς. Ζώντας σε συνεχή εθνική επαγρύπνηση ο δάσκαλος του έθνους σε κάθε γωνιά του ελληνισμού με τις διαλέξεις και τα άρθρα του, έπλαθε πυρήνες εθνικής αντιστάσεως και συνείσφερε τα μέγιστα στην δημιουργία μιας πνευματικής ασπίδας γύρω από την ιδέα της Ελλάδος.

Σαν σκλαβωμένος Έλληνας της Κύπρου ένιωσα την ανάγκη να προσπαθήσω να εκφράσω την ευγνωμοσύνη που τρέφω προς την μεγάλη αυτή μορφή εθνικής αξιοπρέπειας που είχα την τύχη να διαβάσω και να ακούσω. Η Κύπρος αγαπητέ μας διδάσκαλε ένιωθε πλήρως ταυτισμένη μαζί σου και εσύ ξέρεις πολύ καλά τον λόγο που σε κάθε σου παρουσία στο νησί οι αίθουσες ήταν πολύ μικρές για να μας χωρέσουν.

Δεν σε θρηνούμε αγαπητέ μας καθηγητά γιατί όπως και συ μας δίδαξες η ιστορία και η πατρίδα είναι αιώνιες έννοιες και εμείς ως περαστικοί έχουμε καθήκον κατά το επίγειο διάβα μας να ζήσουμε αξιοπρεπώς σεβόμενοι την κληρονομιά μας. Έπραξες το καθήκον σου στο έπακρον και σε εποχές ηθικής σαπίλας μας έδειξες τον δρόμο για πνευματική αναγέννηση και ανάκτηση της χαμένης μας αξιοπρέπειας. Να πεις στον Κυριάκο, τον Ευαγόρα, τον Σολωμό και σε όλους αυτούς που μας έδειξαν τον δρόμο πως εκεί κάτω διασκορπισμένη ανά το πανελλήνιο μέσα στην βρωμιά υπάρχει ακόμα ελπίδα.

Σχετική εικόνα
http://1.bp.blogspot.com/-MSCd9IYYT9E/TspYmXi6KrI/AAAAAAAADSE/RGE3FoJ8cHw/s1600/100_0325.JPG
Α.Ν

Ανώνυμος είπε...

Σοκ ο θάνατος ενός ζωντανου Ανθρωπου και ενός ζωντανού Λόγου!!Δεν πρέπει ο "σπόρος" του κ.Νεοκλή σε καμεία περίπτωση να παει χαμένος. Χρέος μας να ακολουθήσουμε το παραδειγμα του. Πολιτική, επιστήμη, πάθος, ήθος, εντιμότητα και αγνός πατριωτισμός.

Ανώνυμος είπε...

Δείτε κι αυτό

downloadcorfu.blogspot.com είπε...

Πέρασε καιρός που μας "άφησες" Καθηγητά.
Δε σε έχουμε ξεχάσει, δε θα σε ξεχάσουμε ποτέ.
Η εικόνα και τα λόγια σου, είναι το κεράκι που μας φωτίζει το δρόμο που μας έμαθες να ακολουθούμε.
Σε ευχαριστούμε πολύ.
Ο Θεός να αναπαύσει την ψυχή σου!