Τετάρτη, 1 Ιουνίου 2011

Τι πρέπει να αλλάξει, πως πρέπει να δράσουμε (Β' μέρος, Συμπλήρωμα)

Οι "Αγανακτισμένοι" βούλιαξαν το Σύνταγμα

Γιώργος Κοντογιώργης

Το διακύβευμα του "Συντάγματος 2011" φέρνει για πρώτη φορά την κοινωνία πολιτών αντιμέτωπη με το σύνολο των (πολιτικών και άλλων) νομέων του κράτους. Αυτό καθεαυτό το γεγονός φανερώνει ότι το συλλογικό δεν συγκροτείται πια με όρους μάζας, αλλά αξιώνει να αποτελέσει το αθροιστικό γινόμενο των πολιτών. Η επιβεβαίωση της ατομικότητας μέσα στο συλλογικό μεταβάλει τον πολίτη από ενεργούμενο υπήκοο σε ελεύθερη και χειράφετη οντότητα που διαμορφώνει τις εξελίξεις. Επομένως, είναι κατάδηλο ότι αποτελεί μέγιστο ψεύδος των στοχαστών της νεοτερικότητας ο ισχυρισμός ότι κράτος και πολιτικό σύστημα ταυτίζονται εκ φύσεως.

Για να διαφυλαχθεί η κατάκτηση αυτή της κοινωνίας των πολιτών απαιτείται:

     α) Να συνεκτιμηθεί ότι ο τρόπος της εξωθεσμικής διαμαρτυρίας στις μέρες μας έχει "κοντά πόδια" για να αντιπαρατεθεί με τους γίγαντες της παγκόσμιας τάξης.

Να έχουμε επίγνωση ότι ο χρόνος της αθέσμιτης λειτουργίας της συλλογικότητας είναι πεπερασμένος. Οι αθέσμιτες συλλογικότητες διαρκούν λιγότερο από την ανάγκη που τις γέννησε. Κινδυνεύουν είτε να εκφυλισθούν είτε να διεμβολισθούν από τις συντεταγμένες εξουσίες και τις δυνάμεις που αρνούνται την χειραφέτηση της κοινωνίας των πολιτών. Ο κίνδυνος αυτός είναι μεγαλύτερος όταν το διακύβευμα της κοινωνίας των πολιτών αναπτύσσεται σε μια μικρή χώρα και δεν συνάδει ούτε με την εσωτερική δυναμική των χωρών του ηγεμονικού συμπλέγματος που καθορίζει τα παγκόσμια πράγματα ούτε, πολλώ μάλλον, με το συμφέρον τους.

     β) Να διατυπωθούν με "νομοθετική" σαφήνεια τα αιτήματα και να είναι ρεαλιστικά.

Ρεαλιστικά και αναγκαία θεωρώ, υπό τις παρούσες συνθήκες, τα εξής:

- Να καταργηθεί η ασυλία και να υπαχθεί το πολιτικό προσωπικό σε δικαστήριο που θα απαρτίζεται από κληρούμενο σώμα δικαστών με τη συμμετοχή ενόρκων πολιτών.

- Να θεσμοθετηθεί η αρμοδιότητα του "ελέγχειν" το πολιτικό προσωπικό (της διοίκησης και της δικαιοσύνης). Ο έλεγχος να αφορά και τα άτομα (π.χ. τον βουλευτή ανά εξάμηνο από κληρούμενο σώμα πολιτών της εκλογικής του περιφέρειας) και τα πολιτειακά σώματα.

- Να καθιερωθεί η πολιτική ευθύνη (το "ευθύνειν") του πολιτικού προσωπικού για τις πολιτικές του πράξεις (ή παραλήψεις), οι οποίες βλάπτουν την κοινωνία των πολιτών. Να διατυπωθεί με σαφήνεια ότι σκοπός του "πολιτεύεσθαι" είναι το συμφέρον (του έθνους) της κοινωνίας και όχι (του έθνους) του κράτους. Δεν νοείται τον 21ο αιώνα να ζούμε σε καθεστώς προγενέστερο εκείνου του Σόλωνα.

- Να αναγνωρισθεί στον πολίτη δικαίωμα "εννόμου συμφέροντος" για τη βλάβη που του προκαλούν οι φορείς της διοίκησης, της δικαιοσύνης και το πολιτικό προσωπικό. Απέναντι στον πολίτη, να ευθύνεται ευθέως ο διοικητικός, δικαστικός και πολιτικός αξιωματούχος και, όλως επικουρικώς, το κράτος.

- Να αξιωθεί η υποχρεωτική έκφραση γνώμης (της βούλησης) της κοινωνίας των πολιτών πριν από κάθε πολιτική απόφαση (κυβερνητική ή νομοθετική) καθώς και η δυνατότητά της να εγείρει ζητήματα πολιτικής που εκτιμά ότι χρήζουν αντιμετώπισης (π.χ. η αποτελεσματική λειτουργία της διοίκησης). Πρακτικά θα μπορούσε να αξιοποιηθεί η επιστημονική δυνατότητα των δημοσκοπήσεων, δεν χρειάζεται να μαζεύουμε κάθε φορά όλη την κοινωνία στην πλατεία Συντάγματος. Θα μπορούσε πριν από τη λήψη οποιαδήποτε απόφασης να είναι υποχρεωτική η δημοσκόπηση της κοινωνίας για το τι θέλει. Ή, ακόμη περισσότερο, να δημιουργηθεί ένας διαρκής δημοσκοπικός Δήμος, ο οποίος θα συζητά και θα αποφαίνεται για τα προβλήματα της χώρας σε πολιτικό επίπεδο. Αυτό είναι ένα παράδειγμα. Μπορούμε να βρούμε χίλιους δυο τρόπους. Αλλά είναι απαραίτητο η κοινωνία πολιτών να εισέλθει στην πολιτική. Να συμμετέχει στις αποφάσεις.

- Θα προκύπτει έτσι τι θεωρεί η κοινωνία των πολιτών συμφέρον της και τι όχι. Στον παρόντα χρόνο θα αρκούσε η υποχρεωτικότητα της γνώμης και όχι ο υποχρεωτικός της χαρακτήρας για την πολιτική εξουσία. Το "ελέγχειν" και το "ευθύνειν' σε συνδυασμό με την εκλογική διαδικασία, θα εξισορροπεί την βούληση της πολιτικής εξουσίας να αυτονομείται.

- Να αξιωθεί από τη Βουλή να παραιτηθεί από την καταχρηστική της "αρμοδιότητα" να νομοθετεί για ζητήματα πολιτικής ευθύνης των μελών της και ιδίως να εμπλέκεται στη διαχείριση των ευθυνών τους. Να υπαχθούν όλες οι υποθέσεις ασυλίας και σκανδάλων από τη μεταπολίτευση και εντεύθεν στη δικαιοσύνη. Οι υποθέσεις που ανάγονται στο "ευθύνειν" των πολιτικών, από τη φύση τους, δεν παραγράφονται.

- Τα περισσότερα από τα παραπάνω δεν απαιτούν αναθεώρηση του Συντάγματος. Ειδάλλως, η κοινωνία των πολιτών να αξιώσει την αναστολή των άρθρων του Συντάγματος που επιφυλάσσουν στην πολιτική εξουσία την ιδιότητα του εντολέα.

     γ) Συμπληρωματικά, σε ό,τι αφορά στον τρόπο της πολιτικής δράσης.

- Αναφέρθηκα ήδη στην άμεση, χωρίς χάσιμο χρόνου, μαζική και ειρηνική περικύκλωση της Βουλής και του Μαξίμου.

- Συμπληρώνω την πρόταση αυτή με την επισήμανση ότι, εάν η πολιτική εξουσία επιχειρήσει να εμποδίσει, με οποιονδήποτε τρόπο, την εκδήλωση του φρονήματος της κοινωνίας των πολιτών, στον τόπο της αυταρχικής πράξης, να κατακλιθούν όλοι ως ένα σώμα υπτίως στη γη. Το μόνο που θα επιτύχει είναι η ολοκληρωτική απονομιμοποίησή της. Το "κοινωνικό συμβόλαιο", που εγκιβωτίζει την κοινωνία των πολιτών στο καθεστώς του ιδιώτη, προϋποθέτει τη σιωπηλή έστω συναίνεσή της. Εάν αυτό αμφισβητείται μαζικά, τεκμαίρεται η διάρρηξή του, επομένως απαιτείται η εκ νέου απόφανση του σώματος της κοινωνίας των πολιτών. Σε κάθε περίπτωση, η πολιτική τάξη φάνηκε ανάξια της εν λευκώ εμπιστοσύνης που της δόθηκε από την κοινωνία των πολιτών και το χειρότερο καταχράσθηκε τον ρόλου της με ολέθρια αποτελέσματα για τη χώρα.

Οδηγός περαιτέρω ενημέρωσης στην ιστοσελίδα: http://contogeorgis.blogspot.com/

Αθήνα, 01.06.2011


Share/Save/Bookmark

6 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Στο τι δέον γενέσθαι γίνεται αναφορά μόνο στον τρόπο με τον οποίο η δημοκρατία θα περάσει πραγματικά στα χέρια τον πολιτών. Λείπει ωστόσο κάτι. Ισως το ουσιωδέστερο. Αν η σοφή ρήση ότι "κάθε λαός έχει τους ηγέτες που του αξίζουν" είναι ορθή τότε η εξέλιξη του νέου πολιτειακού συστήματος που θα προκύψει είναι a priori καταδικασμένη, αφού οι νέοι ηγέτες θα αποτελούν και πάλι προϊόν του ιδίου λαού. Έτσι λοιπόν η πορεία θα είναι προδιαγεγραμμένη, απλά ίσως να έχει μια κάποια μεγαλύτερη διάρκεια φαινομενικής υγιούς πολιτικής κατάστασης, μέχρι η διαφθορά νομοτελειακά να μολύνει ξανά τους νέους ηγέτες. Τι είναι λοιπόν αυτό που λείπει; Η κατα κεφαλήν αρετή! (κατά το "κατά κεφαλήν καλλιέργεια" του σεβαστού κ. Γιανναρά). Η προσδοκία λοιπόν εξόδου από το τέλμα δεν μπορεί να έχει καμία προοπτική, αν δεν στοχέυει πρώτιστα στην κατά κεφαλήν αρετή. Ο Σωκράτης πάντως κατέληξε πως η αρετή είναι διδακτή! Ίσως αυτό να είναι ελπιδοφόρο αρκεί να βρεθούν οι δάσκαλοί της.

Κ.Κυπριανού
Κύπρος

George Contogeorgis είπε...

Δεν ισχύει ότι κάθε κοινωνία έχει τους ηγέτες που της αξίζουν, αλλά ότι κάθε πολιτικό σύστημα έχει τους ηγέτες που προσιδάζουν στη φύση του. Ας αφήσουμε το Σωκράτη στην ησυχία του. Τα πολιτικά συστήματα δεν τα εισάγει η ατομική αρετή, αλλά ο κοσμοσυστημικός χρόνος. Και κάθε εποχή έχει τη δική της αρετή. Η ολιγαρχική αρετή διαφέρει από τη δημοκρατική αρετή. Η αρετή της νεοτερικότητας αρμόζει σε σχέσεις δύναμης, δεν εδράζεται στην ελευθερία. Και ποιός θα διδάξει άραγε την αρετή της ελευθερίας και της δημοκρατίας, όταν οι διδάσκαλοί της αγνοούν στοιχειωδώς το περιεχόμενό της; Διότι εντέλει η "αρετή" τους "σημαίνεται" όχι [καν] από το σωκράτειο δίδαγμα, αλλά από το προ-σολωνειο και δη προ-αντιπροσωπευτικό καθεστώς. Εξού και η αντιληπτική του διαφοροποίηση από την αρετή της νεοτερικότητας βρίσκεται στις λεπτομέρειες όχι στην ουσία.

Ανώνυμος είπε...

Δεν θα διαφωνήσω μαζί σας ότι κάθε πολιτικό σύστημα έχει τους ηγέτες που προσιδιάζουν στη φύση του ούτε και στο ότι τα πολιτικά συστήματα δεν τα εισάγει η ατομική αρετή. Θα διαφωνήσω μερικώς με το «κάθε εποχή έχει την αρετή της». Έχω την πεποίθηση ότι η αρετή στην ευρύτερη έννοιά της όσο και στις επί μέρους εκφάνσεις της όπως π.χ. η φιλαλληλία, η τιμιότητα, η ευγένεια, ο σεβασμός στο άλλο πρόσωπο, η μετριοφροσύνη ως αντίπους της αλαζονείας, η γενναιότητα, η σωφροσύνη, η ολιγάρκεια, η φιλοκαλία κ.ο.κ. δεν αλλάζει αναλόγως εποχής. (Η αρετή της νεοτερικότητας δεν είναι αρετή είναι απλά το ζητούμενο μιας εποχής που όπως κάθε εποχή αντιπαλεύει την προηγούμενή της «συντηρητική» κατάσταση, μέχρι να ενσκήψει ο μετανεοτερικότητα για να την εκθρονίσει κ.ο.κ.) Αυτό που συμβαίνει σε κάθε εποχή είναι να αναδύονται και να προβάλλονται διαφορετικές εκφάνσεις της αρετής αναλόγως των αναγκών του κοινωνικού και πολιτειακού παραδείγματος της εποχής. Στην πραγματικότητα όμως η ουσία και η αναγκαιότητα της αρετής σε κάθε κοσμοσυστημικό χρόνο παραμένει η αυτή. Μπορεί λοιπόν η ατομική αρετή να μην δημιουργεί πολιτικό σύστημα, ωστόσο είναι αυτή που θα το καταστήσει κοινό κτήμα, αφού κάθε πολιτικό σύστημα, σε τελική ανάλυση, κρίνεται όχι τόσο από αυτή καθεαυτή τη φύση του αλλά από τον τρόπο με τον οποίο τα πρόσωπα που το υπηρέτησαν, το μεταποίησαν σε πολιτειακό βίο και κατ’ επέκταση σε δημόσιο βίο. Έτσι λοιπόν αν τα πρόσωπα-φορείς του πολιτικού συστήματος πάσχουν από έλλειψη κατά κεφαλήν αρετής, τότε -επιμένω- το πολιτικό σύστημα (οιοδήποτε) είναι καταδικασμένο νομοτελειακά να εκφυλιστεί. Μπορεί λοιπόν η αρετή να μην είναι επαρκής συνθήκη για ένα υγιές πολιτικό σύστημα, είναι ωστόσο αναγκαία.

Κ.Κυπριανού
Κύπρος

Ανώνυμος είπε...

Ιδανικές πολιτείες δεν υπάρχουν ούτε και υπήρξαν ποτέ.

Το ζητούμενο σήμερα είναι να βγει η χώρα από τη παρακμή, να δουλέψουν οι θεσμοί, να σπάσει το απόστημα του αρρωστημένου κομματισμού και να επικρατήσει στοιχειώδης αξιοκρατία και λογική.

Ανώνυμος είπε...

Αγαπητέ μου το απόστημα του αρρωστημένου κομματισμού δε θα σπάσει διότι πολύ απλά οι μισοί θέλουν να κλέβουν τους άλλους μισούς και για να το καταφέρουν πρέπει να είναι στην εξουσία.
Απλά όταν πια δεν υπάρχει κάτι να κλέψουν διότι ο γάιδαρος θα έχει ψοφήσει τότε θα πάμε σε εμφύλιο.

Ήδη έχουν ξεπεράσει τα όρια. Προχωράνε σε επιβολή φόρου περιουσίας κάτι το οποίο έκανε η Τουρκία για να διώξει τους Έλληνες από την Κων/πολη, οπότε η σύγκρουση είναι κοντά. Το θέμα είναι ποιοι θα είναι οι περισσότεροι.

Ανώνυμος είπε...

@ Ανώνυμος 15:55

Τα περί εμφυλίου είναι μπούρδες και τα διαδίδουν τα τσιράκια της κομματοκρατίας για να φοβίσουν και να σταματήσουν την υγιή αντίδραση του κόσμου.

Αυτό που θα γίνει θα είναι κάτω από την πίεση του κόσμου κάποια στιγμή να συρθούμε σε εκλογές. Θα προκύψει έτσι κάποια κυβέρνηση συνεργασίας που είτε θέλει, είτε δεν θέλει θα πάρει κάποια μέτρα εξυγίανσης του κράτους.

Η έστω και μικρή αρχικά εξυγίανση θα εκκινήσει σιγα-σιγά την οικονομία, θα ελευθερώσει το ανθρωπινο δυναμικό της χώρας και από κει θα ξεπηδήσουν οι πρώτοι, μετά από χρόνια, υγιείς πολιτικοί σχηματισμοί που σιγά-σιγά θα πάρουν τα ηνία και θα εκτοξεύσουν τη χώρα.

Πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι.

Η αλλαγή, μετά τα τόσα χρόνια διαφθοράς και παρακμής, δεν πρόκειται να γίνει μονομιάς, ή δι'επαναστάσεως σώνει και καλά. Θα πάρει κάποιο χρόνο και αυτός ο χρόνος δεν πρόκειται να είναι και τόσο πολύς όσο νομίζουν μερικοί.

Ο μόνος κίνδυνος που υπάρχει σήμερα είναι τα διάφορα παπαγαλάκια να ξανακοιμήσουν τον λαό δια του φόβου σε φαντάσματα επαναστάσεων και εμφυλίων.

Αυτό που πρέπει να βάλουν καλά όλοι στο μυαλό τους είναι ότι ό,τι και να γίνει μέσα στα επόμενα το πολύ 3-4 χρόνια το μεταπολιτευτικό οικονομικο-πολιτικό κατεστημένο θα είναι εν πολλοίς παρελθόν, ελάχιστοι από αυτούς θα διασωθούν. Η εσωτερική και διεθνής πίεση είναι τέτοια που δεν επιτρέπει άλλο να διατηρηθούν.