Κυριακή, 25 Ιουλίου 2010

Οι θανατεροί καρποί της μειονεξίας

Χρήστος Γιανναράς

«Κλασική Ελλάδα: Εκεί γεννήθηκε ο δυτικός πολιτισμός». Αυτή η φράση διαφήμιζε, για κάποιες μέρες, τον δεύτερο τόμο μιας «Ελληνικής Ιστορίας». Αλλά το κυρίως διαφημιζόμενο ήταν ο ελλαδικός επαρχιωτισμός. Με τη συνεπόμενη (συμπλεγματική) διαστρέβλωση της Ιστορίας.

Για τη λογική του διαφημιστικού συνθήματος η κυρίως αξία και σπουδαιότητα της Κλασικής Ελλάδας είναι ότι «γέννησε» τον δυτικό πολιτισμό. Που σημαίνει: αυτό που μας γυαλίζει, στους επιγόνους, (χάντρες και καθρεφτάκια) το κάνουμε κριτήριο για την αποτίμηση του ιστορικού παρελθόντος, αλλά και για τη συγκριτική αξιολόγηση των πολιτισμών. Θα άξιζε τον κόπο να ξέραμε, τι γνώσεις έχει για την Κλασική Ελλάδα ο «ευρηματικός» διαφημιστής που σκαρφίστηκε το συγκεκριμένο σύνθημα. Τι βιβλία διάβασε, τι πληροφορίες έχει για τις απόπειρες πρόσληψης της αρχαιοελληνικής κληρονομιάς από τη βαρβαρική τότε Δύση, στον σκοτεινό της Μεσαίωνα. Να μας εξηγούσε ο διαφημιστής, τι θεωρεί πανανθρώπινα σημαντικό από τη δυτική κατανόηση και αξιοποίηση της Κλασικής Ελλάδας.

Το πιθανότερο που μπορεί να συνέβη: Ο ευρηματικός διαφημιστής να είναι εν πολλοίς και με καύχηση ανιστόρητος. Να διέβλεψε όμως οξυδερκέστατα ότι η μεγάλη μάζα του ελλαδικού πληθυσμού σήμερα αποκλείεται να ενδιαφερθεί (δεν δίνει δεκάρα) για το τι κατορθώθηκε στην Κλασική Ελλάδα. Και μοναδική δυνατότητα να προκληθεί περιέργεια και να αγοραστεί ο τόμος, θα ήταν να συνδέσει η διαφήμιση κάπως, στο υποσυνείδητο του αποχαυνωμένου ελλαδίτη καταναλωτή, τους «προγόνους» του με την πρώτη ιδέα για μια πόρσε-καγιέν ή για ένα άι-παντ.

Βέβαια, το παραμύθι ότι «εμείς δώσαμε τα φώτα στους Ευρωπαίους», δεν είναι τωρινό. Το πιστεύουν ακράδαντα, εκατόν ογδόντα χρόνια τώρα, οι ενιακόσιοι ενενήντα εννέα στους χίλιους Ελλαδίτες – από τότε που η θεωρία του Κοραή για τη «μετακένωση» έγινε επίσημη και κυρίαρχη κρατική ιδεολογία στο απελευθερωμένο κομμάτι του Ελληνισμού. Ο Κοραϊσμός παγίωσε στους άλλοτε Ελληνες την ανήκεστη μειονεξία του βαλκάνιου Ελλαδίτη επαρχιώτη: Κέντρο της Ιστορίας και του πολιτισμού είναι η Δύση, πρωτεύουσες των «φώτων» το Παρίσι, η Λόντρα, το Βερολίνο, η Βιέννη, η Χαϊδελβέργη, το Μόναχο, σήμερα και κάποια μεγάλα πανεπιστημιακά και τεχνολογικά κέντρα στις ΗΠΑ.

Μέσα σε αυτόν τον εκθαμβωτικό κόσμο «των πεφωτισμένων και λελαμπρυσμένων της Εσπερίας εθνών» η Ελλάδα δεν μπορεί να είναι παρά μόνο μια καθυστερημένη επαρχία, «ψωροκώσταινα» στον αυτεξευτελισμό της μειονεξίας της. Δικό της δεν έχει τίποτα που να αξίζει, το μόνο που έχει αξία είναι ό,τι παράγεται στη Δύση – γενιές ολόκληρες Ελλαδιτών έμαθαν να εκτιμούν μόνο ό,τι ήταν «εφάμιλλον των ευρωπαϊκών». Ακόμα και τη γλώσσα των άλλοτε Ελλήνων πάψαμε να τη διδάσκουμε στα σχολειά, και στο ερώτημα: γιατί ο Παρθενώνας είναι σπουδαιότερο έργο Τέχνης από τον Πύργο του Αϊφελ, ούτε ένας στους χίλιους Ελλαδίτες δεν έχει απάντηση. Γιατί να μας ενδιαφέρει η Κλασική Ελλάδα; Ο,τι είχε να προσφέρει, το αξιοποίησε η Δύση, στη Δύση πρέπει να προλάβουμε να μοιάσουμε «να κόψουμε δρόμο» για να μετάσχουμε στα ηδονικά αγαθά της.

Εκατόν ογδόντα χρόνια παλεύουμε να γίνουμε «Ευρωπαίοι» και τελικά ούτε Ευρωπαίοι είμαστε ούτε πια Ελληνες, αλλά ένα μπάσταρδο είδος τεταρτοκοσμικής υπανάπτυξης. Θα μπορούσαν να είχαν εξελιχθεί αλλιώς τα πράγματα; Ναι, αν είχε έγκαιρα πολεμηθεί η μειονεξία. Οχι με ρητορικές υπεραναπληρώσεις και εθνικιστικά φούμαρα, αλλά με τις αυτονόητες πρακτικές που πρόλαβε να εφαρμόσει (όσο πρόλαβε) ο εκτός ελλαδικού κράτους Ελληνισμός: ο αιγυπτιώτης, ο μικρασιατικός, ο κωνσταντινουπολίτικος, της Οδησσού, της Τραπεζούντας. Ελληνες στη γλώσσα, στην εκπληκτική τους παιδεία και στην ιστορική τους συνείδηση, με ταυτόχρονη οργανική πρόσληψη του επικαιρικού πολιτισμού της Δύσης και κοσμοπολίτικη άνεση. Φορούσαν το φράκο ή τη μακριά τουαλέτα στον εξωελλαδικό Ελληνισμό και ήταν άρχοντες, τα φορούσαν οι Ελλαδίτες και ήταν καραγκιόζηδες. Τη διαφορά την κάνει η ταυτότητα: Οταν είσαι κάποιος, πατάς στέρεα σε ιστορική συνείδηση και έμπρακτη μετοχή σε παράδοση πολιτισμού, προσλαμβάνεις ό,τι θέλεις και το κάνεις υπηρετικό των αναγκών σου. Δεν υποτάσσεις τις ανάγκες σου στο πρόσλημμα για να φανείς τάχα πρωτευουσιάνος και εσύ, ο κωμικός μίμος του φανταχτερού που σε θαμπώνει.

Σήμερα πια δεν έχει κανένα νόημα να εξηγήσεις στον επινοητικό διαφημιστή ότι η μεταρωμαϊκή Δύση, που κυριαρχεί πολιτιστικά (και όχι μόνο) σε ολόκληρο τον πλανήτη, γεννήθηκε στους σκοτεινούς μεσαιωνικούς δρυμούς και όχι στην Κλασική Ελλάδα. Στα μέσα του 12ου αιώνα άρχισε να πρωτοσυλλαβίζει σε λατινική μετάφραση (από τα αραβικά) τον Αριστοτέλη αναποδογυρίζοντας τους όρους κατανόησής του. Την ταύτιση του «αληθεύειν» με το «κοινωνείν» τη διέστρεψαν σε πρωτογονισμό ατομοκεντρικής νοησιαρχίας. Το «μεγαλόψυχον» της ελευθερίας το υπέταξαν στην απόλυτη προτεραιότητα του «χρησίμου» που οι Ελληνες το λογάριαζαν βαρβαρότητα. Την πολιτική, από «κοινόν άθλημα» να αληθεύει ο βίος, την αλλοτρίωσαν σε μηχανισμούς θωράκισης ατομοκεντρικών «δικαιωμάτων». Τη μεταφυσική αναζήτηση «νοήματος» της ύπαρξης και της βιοτής τη διαστρέβλωσαν σε επίσης ατομοκεντρική θρησκεία νομικίστικου ηθικισμού και ψυχολογικής αστυνόμευσης.

Να αναλύσει κανείς τέτοιες καισαρικές διαφορές Ελλάδας και Δύσης στον σημερινό Ελλαδίτη, είναι σαν να του μιλάει κινέζικα. Η επίγνωση της διαφοράς, της ενεργητικής ετερότητας, έχει χαθεί, που σημαίνει ότι ο Ελληνισμός ιστορικά έχει τελειώσει. Νομίζουμε ότι περνάμε κρίση οικονομική, δεν μπορούμε ούτε θέλουμε να δούμε ότι ξεπεράσαμε το κρίσιμο όριο αλλοτρίωσής μας. Η ιστορική εξαφάνιση δεν τεκμηριώνεται μόνο με μετονομασίες. Ονομάζουμε ακόμα «Αττική» ή «βόρεια ακτή της Κρήτης» περιοχές ελληνικής γης που τις καταστρέψαμε ολοκληρωτικά και ανεπανόρθωτα – δεν υπάρχουν πια. Τη γλώσσα που κουτσομιλάει ο πρωθυπουργός μας τη λέμε ακόμα «ελληνικά». Το στυγνό πολίτευμά μας, της κομματοκρατίας, το ονομάζουμε ακόμα «δημοκρατία». Τους εγκληματίες αυτουργούς του σκοταδισμού τους λέμε ακόμα «υπουργούς Παιδείας» – και πάει λέγοντας.

Λογικά, θα μπορούσε να αντιπαλέψει το συντελεσμένο ιστορικό μας τέλος ένας ιδιοφυής κοινωνικός αναμορφωτής (όχι ένα κοίτασμα πετρελαίου ή μια φλέβα χρυσού). Αλλά κοινωνικοί αναμορφωτές δεν εμφανίζονται κατά παραγγελίαν. Να συνεχίσουμε να βλέπουμε σε κάθε σπιθαμιαία μετριότητα της επαγγελματικής πολιτικής έναν πιθανό μεσσία και σωτήρα, είναι πια «τέλη επαίσχυντα».

(Γκροτέσκα εικονογράφηση του ιστορικού μας ψυχορραγήματος: η απόφαση της αξιωματικής αντιπολίτευσης να στηρίξει εκλογικά, για δεύτερη τετραετία, τον πιο αδιάντροπα αποτυχημένο δήμαρχο που γνώρισε ποτέ η Αθήνα μετά την κυρία Ντόρα Μητσοτάκη. Τέσσερα χρόνια ανύπαρκτος ως δήμαρχος, έχει ο οιηματίας τα προσόντα και για υπουργός Εξωτερικών στο Ελλαδιστάν, γιατί όχι;).

Αναδημοσίευση από την Kαθημερινή - Ημερομηνία δημοσίευσης: 25-07-10

Διαβάστε περισσότερα......

Τρίτη, 20 Ιουλίου 2010

To ανθρωπολογικό περιεχόμενο της κρίσης

Θεόδωρος Ι. Ζιάκας

Είχα υποσχεθεί στο Αντίφωνο μια συνέντευξη «εφ’ όλης της ύλης». Αστόχαστα όμως, γιατί όπως αμέσως διαπίστωσα, «δεν έχω καθόλου χρόνο». Θυμήθηκα όμως, ότι την εποχή που «είχα χρόνο» (στη Θεσσαλονίκη το 1997) και βέβαια κανείς δεν σκεφτόταν να μου ζητήσει συνέντευξη, έστησα μόνος μου μια «συνέντευξη» με θέμα το ανθρωπολογικό περιεχόμενο της κρίσης. Την έστειλα τότε στο περιοδικό Άρδην αλλά για κάποιο λόγο έμεινε στα αζήτητα. Θαρρώ πως μπορεί να με βγάλει από την ανειλημμένη υποχρέωση. Άλλωστε είναι, όπως θα δείτε, πιο επίκαιρη σήμερα από τότε.

 

Ερ.: Μιλάς στα γραπτά σου για «την κρίση του σύγχρονου πολιτισμού». Διατυπώνεις μάλιστα και «προτάσεις». Ποιο είναι το περιεχόμενο της κρίσης αυτής;

Απ.: Είναι η έκλειψη του υποκειμένου. Δηλαδή ο σύγχρονος πολιτισμός αναπαράγεται εξουδετερώνοντας-καταστρέφοντας τον ίδιο του τον υποκειμενικό φορέα: το περίφημο Άτομο. Το «άτομο» (άτμητο) γίνεται κομμάτια και τα κομμάτια του απορροφώνται από γιγάντιους απρόσωπους μηχανισμούς/συστήματα. Χρησιμοποιώ τον όρο «έκλειψη» και όχι καταστροφή, γιατί, παρά την κονιορτοποίηση και αφομοίωσή του, το υποκείμενο υπάρχει. Ο άνθρωπος παραμένει υπαρκτός. Απλώς εξουδετερώνεται.

Ερ.: Γιατί η «έκλειψη του υποκειμένου» είναι το κεντρικό σημείο της κρίσης;

Απ.: Γιατί η κρίση δεν εξαντλείται στα συμπτώματά της. Βρίσκεται κυρίως στην αδυναμία αντιμετώπισης των συμπτωμάτων. Η κρίση εμφανίζεται σαν ένας αυξανόμενος όγκος εκρηκτικών αντιφάσεων, ταξικών-εθνικών-οικολογικών. Αυτές ούτε τυχαίες είναι ούτε μυστηριώδεις αιτίες έχουν. Είναι αποτέλεσμα του ισχύοντος συστήματος ιεράρχησης των αναγκών. Για να τις αντιμετωπίσουμε πρέπει να είμαστε σε θέση να αποστασιοποιηθούμε από τις ανάγκες μας, ως άτομα και ως σύνολο. Αλλά εδώ ακριβώς βρίσκεται και η αδυναμία του υποκειμενικού φορέα του σύγχρονου πολιτισμού. Δεν μπορεί να αποστασιοποιηθεί από τις ανάγκες του. Κι αυτό είναι η «έκλειψή» του. Οφείλεται σε ό,τι εμποδίζει το άτομο να αποστασιοποιείται από τις ανάγκες του.

Ερ.: Τι είναι αυτό που το εμποδίζει και το εξουδετερώνει;

Απ.: Αυτό που εξουδετερώνει τον άνθρωπο, ως υποκείμενο του σύγχρονου πολιτισμού, είναι, πρωτίστως, ο τρόπος που αντιλαμβάνεται τον εαυτό του και ιεραρχεί τις ανάγκες του. Πιστεύει ότι δεν έχει κανένα νόημα να προσπαθεί να διαστέλλεται από τις ανάγκες του. Ότι είναι εντελώς μάταιο και ανόητο. Σ’ αυτήν ακριβώς την παραδοχή, ότι ο ορίζοντας του ανθρώπου είναι οι ανάγκες του, θεμελιώνεται ο σύγχρονος πολιτισμός. Στην παραδοχή, με άλλα λόγια, ότι η δυνατότητα του ανθρώπου να υπερβεί τον εαυτό του έχει μηδενικό οντολογικό αντίκρυσμα. Γι’ αυτό και προσπαθούμε να βρούμε τεχνολογικές μεθόδους για να αντιμετωπίσουμε τα συμπτώματα της αρρώστιας, αντί να κόψουμε τις αφύσικες συνήθειες που την προκαλούν. Παράδειγμα: η σχέση καπνίσματος και καρκίνου.

Ερ.: Αν η κρίση πηγάζει από τις ανάγκες μας, από τις οποίες δεν μπορούμε να αποσπαστούμε, τότε δεν υπάρχει διέξοδος.

Απ.: Υποχρεωτική διέξοδος δεν υπάρχει. Οι κρίσεις δεν είναι ποτέ αυτοϊάσιμες. Ιδιαίτερα όταν αγγίζουν τα θεμέλια του πολιτισμού. Το ξεπέρασμά τους προϋποθέτει α) βαθειά ρήγματα στην ταύτιση του υποκειμένου με τις ανάγκες του και β) συνειδητή αναθεώρηση του συστήματος ιεράρχησης των αναγκών. Η απο-ταύτιση, η αυτο-υπέρβαση, είναι αυτό που λείπει για να βρεθεί διέξοδος. Αν εξακολουθήσει να είναι απολύτως κυρίαρχη η μηδενιστική νοηματοδότηση της αυθυπερβατικής δυνατότητας του ανθρώπου, τότε δεν έχουμε καμιά ελπίδα. Ο πλανήτης θα πνιγεί στο σκουπίδι, τη βία και την αθλιότητα, για να απολαμβάνουν ορισμένοι τη νοσηρή ηδονή της δύναμης. Η διέξοδος προαπαιτεί μια θετική νοηματοδότηση της αυθυπερβατικής διάστασης του ανθρώπου.

Ερ.: Αυτό όμως το δοκιμάσαμε. Ο μαρξισμός δεν ήταν μια τεράστια, αλλά παταγωδώς αποτυχημένη, προσπάθεια αυθυπέρβασης της Νεωτερικότητας;

Απ.: Φαινομενικά ναι. Αλλά πρέπει να εμβαθύνουμε σ’ αυτό για να δούμε τι ακριβώς συνέβη. Ο Χάμπερμας έχει πει, πολύ εύστοχα, ότι ο σοσιαλισμός ήταν η «αυτοκριτική» του καπιταλισμού. Αυτό σημαίνει δύο πράγματα: α) ότι ο σοσιαλισμός αποτελεί όντως κριτική του καπιταλισμού και β) ότι είναι ο ίδιος ο καπιταλισμός που κάνει την αυτοκριτική του μέσα από τα κείμενα του Μαρξ, του Λένιν, ή του Κάουτσκι. Πόσο ειλικρινής και ριζική ήταν η αυτοκριτική αυτή; Έτσι πρέπει να θέσουμε το ζήτημα. Και η απάντηση γίνεται ολοφάνερη: ήταν μια ανειλικρινέστατη και επιφανειακότατη αυτοκριτική. Προορισμένη να απορροφήσει, απλώς, τις πιέσεις των «κολασμένων της γης», με τη μέθοδο της παροχετευσής τους στον αόριστο μέλλοντα. Θυμίζω μια από τις βασικές «θέσεις για τον Φόϋερμπαχ» του Μαρξ: για να αλλάξουν οι άνθρωποι δεν φτάνει να αλλάξουν οι συνθήκες και η διαπαιδαγώγηση - πρέπει να αλλάξει κι ο ίδιος ο διαπαιδαγωγητής. Ή κατά την ορολογία των αρχαίων: ποιός θα μας φυλάξει από τους φύλακες; Το ερώτημα τέθηκε αλλά ποτέ δεν εξετάσθηκε. Έτσι ποτέ του ο μαρξισμός δεν κατάλαβε πόσο ρηχή ήταν η κριτική που έκανε στον καπιταλισμό. Πως ήταν ο ίδιος ο καπιταλισμός που μιλούσε μέσα από τον αντικαπιταλιστικό επαναστατικό λόγο.

Ερ.: Τι εννοείτε; Ποιο ήταν το θεμελιώδες στοιχείο της Νεωτερικότητας που δεν αμφισβητούσε ο μαρξισμός;

Απ.: Αρκετά. Θα τονίσω μόνο ένα: Ο καπιταλισμός βασίζεται στην κατάργηση της διαφοράς μεταξύ μέσων και σκοπού. Δεν εννοώ τη διαβόητη αρχή ότι «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα», στην εφαρμογή της οποίας διέπρεψαν οι κομμουνιστές. Μιλώ για μια βαθύτερη σημασία: Για την πίστη ότι σκοπός της ζωής είναι η αυτοσυντήρηση, οπότε σκοπός της αυτοσυντήρησης είναι η ίδια η αυτοσυντήρηση. Ή αλλιώς για την αντίληψη ότι το πνεύμα είναι «εποικοδόμημα» της ύλης. Πρόκειται στην ουσία για την άρση της ριζικής διαφοράς πραγματικού-ιδανικού. Το ιδανικό έπαψε να συνιστά κριτική της πραγματικότητας και μεταβλήθηκε σε απολογητή της. Η ιδεολογία έγινε υπηρέτρια της πολιτικής. Τα Γκουλάγκ προθάλαμος της αταξικής κοινωνίας. Ο σοσιαλισμός η πιο βάρβαρη μορφή κρατικού καπιταλισμού. Ο μαρξισμός καταργώντας την οντολογική διαφορά ιδανικού-πραγματικού, ορίζοντας την ελευθερία ως αναγκαιότητα, απλώς επιβεβαίωνε τη θεμελιακότερη παραδοχή του καπιταλισμού, ότι ο άνθρωπος είναι οι ανάγκες του, ότι δεν μπορεί και δεν έχει νόημα να υπερβαίνει τον εαυτό του. Δείτε τον τυπικό μαρξιστή: νομίζει ότι δεν χρειάζεται να αλλάξει ο ίδιος, αλλά μόνον οι άλλοι. Διατηρούσε λοιπόν ο μαρξισμός τη μηδενιστική νοηματοδότηση της αυθυπερβατικής φύσης του ανθρώπου. Γι’ αυτό το μόνο που πέτυχε ήταν να ξεφτυλίσει το ίδιο του το κοινωνικό ιδανικό και να καταστήσει τον καπιταλισμό δυνατότερο.

Ερ.: Μιλάτε για μια άλλη σχέση ιδανικού-πραγματικού. Ότι η αυθυπέρβαση μπορεί να μην είναι μια κούφια φράση. Υπάρχουν επ’ αυτού σοβαρές ιδέες;

Απ.: Ναι υπάρχουν στην οικουμενική ελληνική παράδοση. Αλλά είναι ξεχασμένες και παρανοημένες. Ένα μεγάλο μέρος των γραπτών μου αφιερώνεται στην απόδειξη αυτού του ισχυρισμού. Ο οικουμενικός ελληνικός πολιτισμός θεμελιωνόταν στην αρχή του διαχωρισμού μέσων και σκοπού, πραγματικού και ιδανικού. Σκοπός της αυτοσυντήρησης δεν είναι η ίδια η αυτοσυντήρηση. Είναι η Αλήθεια. Κοσμική-συμπαντική για τους αρχαίους. Υπερκοσμική-υπερσυμπαντική για τους βυζαντινούς. Ήταν το κατ’ αλήθειαν ζην. Ενώ για μας είναι το κατ’ ανάγκην ζην ή ακόμα χειρότερα το κατά τύχην ζην. Σκοπός της ζωής είναι να ζεις σύμφωνα με την Αλήθεια. Μια αλήθεια που δεν υπόκειται στην κατοχή καμιάς εγκόσμιας αυθεντίας. Για τους αρχαίους η Αλήθεια ταυτιζόταν με την κοσμική Δικαιοσύνη. Για τους βυζαντινούς με κάτι περισσότερο: την Αγάπη. Η Δικαιοσύνη και προπαντός η Αγάπη, συνιστούν έτσι κι’ αλλιώς αυθυπέρβαση. Νοηματοδοτούν ακριβώς την αυθυπερβατική δυνατότητα, την οποία και ταυτίζουν με την ουσία του ανθρώπου, με αυτό που ξεχωρίζει τον άνθρωπο από τα ζώα. Έχουμε λοιπόν πολιτισμό που θεμελιωνόταν στο κατ’ αλήθειαν ζην. Το σημερινό κατ’ ανάγκην ζην δεν είναι μονόδρομος.

Ερ.: Ωστόσο τι σχέση μπορούν να έχουν αυτά με τον σημερινό άνθρωπο; Δεν φαντάζομαι να προτείνετε την επιστροφή στο Βυζάντιο ή στην Αρχαιότητα;

Απ.: Βεβαίως όχι. Η «επιστροφή», η «αναβίωση», ή όπως αλλιώς λέγεται, ούτε επιθυμητή είναι ούτε δυνατή. Το θέμα μπορεί να έχει μια πολύ ρεαλιστική τοποθέτηση: Η αδυναμία του υποκειμένου έγκειται πρωτίστως στην θεμελιακή εκ μέρους του παραδοχή ότι η αυθυπέρβαση δεν έχει νόημα και είναι ανέφικτη. Αν δεν ανατραπεί η παραλυτική αυτή πεποίθηση τίποτα δεν γίνεται. Επομένως πρέπει κατεπειγόντως, να αλλάξουμε ριζικά άποψη στο κεφαλαιώδες αυτό θέμα. Και δεδομένου ότι ο σύγχρονος πολιτισμός βασίζεται ακριβώς στη συσκότιση του θέματος αυτού, δεν έχουμε άλλο δρόμο από την προσφυγή στις προνεωτερικές παραδόσεις. Όχι για να τις «αναβιώσουμε», αλλά για να βρούμε ιδέες που θα μπορούσαν να μας ανοίξουν τα μάτια. Για να ξανάρθω στο παράδειγμα του καπνίσματος: θα μας βοηθήσουν όχι για να ανακαλύψουμε μια νέα τεχνολογία θεραπείας του καρκίνου του πνεύμονα, αλλά για να μπορέσουμε να κόψουμε την κακή συνήθεια που τον προκαλεί.

Ερ.: Το παράδειγμα δεν είναι πολύ περιοριστικό;

Απ: Ασφαλώς. Το θέμα είναι πολύ ευρύτερο από μια συνήθεια. Μπορούμε να το περιγράψουμε ξεκινώντας από μια γενικότερη αλλά άμεση παρατήρηση. Βλέπουμε π.χ. ένα πλήθος οικολόγων, ηθικολόγων κ.λπ., να κάνουν εκκλήσεις στη λογικότητα, την ηθικότητα και την ευαισθησία των ανθρώπων. Αλλά εις μάτην. Από το ένα αυτί μπαίνουν κι από το άλλο βγαίνουν. Όμως τι πιο ολοφάνερο από την αλήθεια που κρύβει η προειδοποίησή τους, ότι ο άνθρωπος, ως είδος, πριονίζει το κλαδί στο οποίο κάθεται; Τι συμπέρασμα πρέπει να βγάλει κανείς από την ανατριχιαστική αυτή «αναισθησία» των ανθρώπων; Ένα και μοναδικό: ότι το «καλό του είδους μας», το «καλό του συνόλου», το «καλό των παιδιών μας» κ.τ.τ. δεν έχουν πραγματικό τόπο στη σύσταση του υποκειμένου του πολιτισμού μας. Ο άνθρωπος είναι άτομο, με την έννοια του κοινωνικού σωματιδίου. Μεμονωμένη μονάδα απορροφημένη στην καθημερινή αυτοσυντήρησή της. Δεν είναι Πρόσωπο, δηλαδή υπόσταση του συνόλου της φύσης, υπεύθυνο για όλους και για όλα. Η αυθυπερβατική διάσταση έχει συρρικνωθεί και εξουδετερωθεί από τη μηδενιστική νοηματοδότησή της και την αντίστοιχη ιεράρχηση των αναγκών. Η ελληνική παράδοση μας μιλά γι’ αυτό ακριβώς που χρειαζόμαστε: το Πρόσωπο. Το αυθυπερβατικό άτομο.

Ερ.: Μήπως όμως όλα αυτά αποτελούν για μας άσαρκες ιδέες; Μια άλλη καταφυγή στο χώρο της ρομαντικής φαντασίας;

Απ: Όχι υποχρεωτικά, αν η αναζήτηση του Προσώπου είναι σοβαρή και προσγειωμένη. Αν αυτό που μας κινεί είναι η προσωπική και συλλογική αναμέτρηση με το πραγματικό πρόβλημα, τότε μπορούμε να έχουμε θεωρητικά και πρακτικά αποτελέσματα.

Ερ.: Μιλήσαμε για την ανθρωπολογική διάσταση της κρίσης κυρίως στο προσωπικό επίπεδο. Μπορείτε να μας πείτε τώρα για την πιθανή διέξοδο από την κρίση στο συλλογικό επίπεδο. Υπάρχει πρόταση; Και ποια είναι αυτή;

Απ.: Ναι. Νομίζω πως υπάρχει. Είναι η τριαδική πρόταση.

Ερ.: Τι σημαίνει τριαδική; Γιατί την ονομάζεις έτσι;

Απ.: Οι δοκιμασμένες και ήδη αποτυχημένες προτάσεις, είναι δύο ο ατομικισμός και ο κολεκτιβισμός. Βρίσκονται σε οξύτατη πόλωση μεταξύ τους. Διαμορφώνουν έναν φαυλοκυκλικό δυισμό. Μαζί δεν κάνουν και χώρια δεν μπορούν. Τον δυισμό αυτόν καλούμαστε να υπερβούμε. Έτσι προκύπτει η αναζήτηση της τριαδικής πρότασης. Είναι μια πρόταση που εναρμονίζει το καλό του ατόμου και το καλό του συνόλου.

Ερ.: Τι ακριβώς εννοείς με την ταξινόμηση αυτή;

Απ.: Αφετηρία της σκέψης μου είναι η παράλληλη ύπαρξη ατομικού και ομαδικού συμφέροντος. Η αντίθεση που υπάρχει ανάμεσά τους. Το καλό για το άτομο δεν είναι αυτομάτως και καλό για την ομάδα και αντιστρόφως. Χρειάζονται πάντοτε εναρμόνιση. Στην κοινωνική πράξη η αντίθεση λύνεται με την πρόταξη του ενός έναντι του άλλου. Και με τη στήριξή της στην ανάλογη θεωρία ότι το ένα είναι αναγώγιμο στο άλλο. Έχουμε έτσι μονιστικές προτάσεις. Αυτές είναι ο ατομικισμός και ο κολεκτιβισμός. Η ατομοκεντρική πρόταση λέει ότι υπάρχουν μόνο άτομα και ότι το συλλογικό δεν έχει ανεξάρτητα συμφέροντα. Αν όλα πάνε καλά για το άτομο θα πάνε κατ’ ανάγκην και για το σύνολο. Ο καθένας για τον εαυτό του και το αόρατο χέρι του Άνταμ Σμιθ θα φροντίσει για το σύνολο. Η δεύτερη πρόταση λέει ότι το άτομο είναι κύτταρο στον οργανισμό του συλλογικού. Αν ο συλλογικός οργανισμός πάει καλά και τα κύτταρά του θα πηγαίνουν καλά. Στην πρώτη περίπτωση έχουμε το εγωιστικό άτομο. Στη δεύτερη το αλτρουιστικό. Στον νεωτερικό πολιτισμό κυριαρχεί το εγωιστικό άτομο, ο ατομοκεντρισμός. Μέχρι χθες όμως έδινε μάχη ζωής και θανάτου με τον μαρξιστικό κολεκτιβισμό και λίγο νωρίτερα, σε συμμαχία μ’ αυτόν, εναντίον του φασιστικού κολεκτιβισμού. Ο ίδιος ο νεωτερικός ατομικισμός γεννήθηκε μέσα από την διαπάλη του με τον παπικό μεσαιωνικό κολεκτιβισμό. Το τι απέμεινε σήμερα, στη μεταμοντέρνα εποχή, από το εγωιστικό και το αλτρουιστικό άτομο όλοι το ξέρουμε: Τίποτα.

Ερ.: Εννοείς κατ’ αρχήν ότι η πόλωση ατομικισμού και κολεκτιβισμού είναι οργανική; Πού οφείλεται;

Απ.: Είναι όντως οργανική. Ο ένας πόλος προϋποθέτει τον άλλο και τον αναπαράγει. Προκύπτει έτσι μια κίνηση ιστορική που μοιάζει με εκκρεμές. Όταν ο ατομικισμός το «παραξηλώσει» αναπτύσσεται ως αντίδραση ο κολεκτιβισμός. Έχουμε σύγκρουση από την οποία συχνά ο κολεκτιβισμός μπορεί να κυριαρχήσει, για τη μια ή την άλλη χρονική περίοδο, στο ένα ή το άλλο μέρος του κόσμου. Επειδή όμως έχει την τάση να εξαλείφει την ατομική πρωτοβουλία, πνίγει την κοινωνία στη στασιμότητα, οπότε έρχεται η ώρα της δικής του πτώσης, από την οποία μπορεί είτε να ανακάμψει, παραλλάσσοντας τη μορφή του, είτε να δώσει την κυριαρχία ξανά στον ατομοκεντρισμό. Ο φαύλος κύκλος δεν μπορεί να σπάσει όσο μένουμε στο δίπολο, γιατί το ατομικό συμφέρον προϋποθέτει μια μίνιμουμ διασφάλιση του συλλογικού συμφέροντος και αντιστρόφως. Βεβαίως η όλη συγκρότηση του εκκρεμούς θεμελιώνεται στη βία και στην ανισότητα. Τις προϋποθέτει και τις αναπαράγει.

Ερ.: Θα μπορούσε να δει κανείς τους αντίπαλους μονισμούς του ατομικού και του συλλογικού σαν παθολογικά πολιτισμικά φαινόμενα. Γιατί όμως χρειάζεται μια «τριαδική» υπέρβαση; Δεν μπορεί να σταθεροποιηθεί μια ισορροπία ανάμεσα στο ατομικό και στο συλλογικό;

Απ.: Δεν μπορεί. Και δεν μπορεί γιατί το καλό του ενός και το καλό του συνόλου είναι ασύμβατα μεταξύ τους. Ασύμβατα με την γεωμετρική έννοια. Το σημείο αυτό είναι από τα επιμελώς κεκρυμμένα του πολιτισμού. Αν προσέξουμε θα διαπιστώσουμε ότι δεν υπάρχει μέτρο αντιστοίχησής τους. Παράδειγμα: γιατί να αξίζει περισσότερο η ζωή των δύο από τη ζωή του ενός; Πώς το μετράμε; Η επ’ αυτού τύφλωσή μας συνδέεται, πριν απ’ όλα, με το χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης της υποκειμενικότητάς μας. Στη συνηθισμένη μας υπανάπτυχτη κατάσταση μπορούμε να αντιληφθούμε μόνο τη μία πλευρά. Αυτή που μας συμφέρει ή απλά αυτή που έχουμε συνηθίσει, αυτή που μας είναι πιο οικεία. Δύσκολα και τις δύο μαζί. Όταν κοιτάμε κάτι χάνουμε από τα μάτια μας το αντίθετό του. Αν κατορθώσουμε να έχουμε μια στοιχειώδη αμεροληψία μπορούμε να δούμε, συγχρόνως, και τις δυο αντίθετες πλευρές. Αυτό θα ήταν ήδη μεγάλο άλμα αυθυπέρβασης μέσα μας. Θα διαπιστώσουμε όμως, ακόμα και τότε, ότι στην πράξη δεν μπορούμε να τις κρατήσουμε σε ισορροπία. Καταλαβαίνουμε με την ίδια μας την πείρα ότι χρειάζεται να παρεμβληθεί κάποιος τρίτος παράγοντας για να υπάρξει εξισορρόπηση των αντιθέτων. Το δύο είναι πάντοτε ασταθές. Το τρία είναι που μπορεί να εξασφαλίσει ισορροπία. Πριν σκεφτούμε πάνω στο «ελλείπον τρίτο», ας κρατήσουμε υπό σημείωση τη βασική γνώση, ότι όσο καθαρές και αν είναι οι προτάσεις μας και όσο αμερόληπτοι και αν είμαστε, το μέγιστο που μπορούμε να πετύχουμε είναι καταστάσεις ισορροπίας. Το ζήτημα είναι πόσο σταθερές μπορούν να είναι οι επιτυγχανόμενες ισορροπίες και με τι δυναμική εξελίξεως.

Ερ.: Αναζητάς μια καλή και βιώσιμη ισορροπία ανάμεσα στο ατομικό και στο συλλογικό συμφέρον. Αυτό είναι που λες τριαδική πρόταση;

Απ.: Ναι. Περίπου. Λόγω της οργανικότητας του διπόλου το αίτημα «να υπερβούμε την πόλωση ατομικισμού – κολεκτιβισμού» μας οδηγεί αναγκαστικά στην αναζήτηση «τριαδικής» πρότασης. Το θέμα είναι τι νόημα της δίνουμε. Και τι είδους σάρκα και οστά δίνουμε στο νόημα αυτό. Ας ξεκινήσουμε από τη νεωτερική νοηματοδότηση του «τρίτου». Επειδή δεν καταλαβαίνουμε την βαθύτατα υποκειμενική φύση του προβλήματος νοηματοδοτούμε το ζητούμενο «τρίτο» σαν κάτι το εξωτερικό-αντικειμενικό. Φτιάχνουμε έτσι εξισορροπητικούς «μηχανισμούς», «συστήματα». Η περίφημη «ισορροπία των εξουσιών» π.χ. είναι μια υποπερίπτωση της προβληματικής αυτής. Αναζητούμε μάλιστα τον αυτόματο πιλότο. Το «σύστημα» που θα μας απαλλάσσει από τον κόπο και προπαντός από τις διαπροσωπικές συγκρούσεις. Έχουμε την τάση, ιδιαίτερα στην ύστερη Νεωτερικότητα, «να βάζουμε τον αυτόματο πιλότο και να πηγαίνουμε για ύπνο». Το αποτέλεσμα είναι να έχουν αυτονομηθεί οι «αυτόματοι πιλότοι» και κάνουν αυτοί κουμάντο. Δηλαδή κάποιοι επιτήδειοι να τους αξιοποιούν εις βάρος των υπολοίπων. Μ’ αυτό τον τρόπο έχει φτιαχτεί ένα γιγάντιο απρόσωπο Σύστημα που κανείς δεν ελέγχει. Αυτοί που νομίζουν ότι το ελέγχουν αποτελούν απλώς τη «συνείδησή» του. Ελέγχουν όχι το Σύστημα αλλά άλλους εξ ίσου δούλους του Συστήματος. Οι νόμοι της αναπαραγωγής του Τεχνοσυστήματος που έφτιαξε η Νεωτεικότητα με τον τρόπο αυτό, είναι πιο σκληροί από τους φυσικούς νόμους.

Ερ.: Και πού βρίσκεται η διέξοδος; Ποια είναι η άλλη μη αντικειμενική/μηχανιστική νοηματοδότηση του ζητούμενου «τρίτου».

Απ.: Την απάντηση δεν θα τη βρούμε στο εσωτερικό της Νεωτερικότητας, όσο κι αν ψάξουμε. Ζούμε όμως μέσα σ’ αυτήν, πράγμα που είναι ήδη ένα τεράστιο εμπόδιο. Λαοί όμως, όπως εμείς της Ορθόδοξης περιφέρειας, μετέχουμε και σε παραδόσεις-κατάλοιπα πολιτισμών που νοηματοδοτούσαν διαφορετικά το ζητούμενο «τρίτο». Βεβαίως μετέχουμε σ’ αυτές με μια αλλοτριωμένη μορφή. Γύρευε τι καταλαβαίνουμε και αν αυτό που καταλαβαίνουμε έχει σχέση με ό,τι οι παραδόσεις αυτές θέλουν να μας μεταβιβάσουν. Έχουμε δηλαδή ένα δεύτερο εμπόδιο. Η θέση μας είναι λοιπόν αρκετά επισφαλής. Δεν έχουμε όμως άλλο δρόμο παρά να αξιοποιήσουμε ό,τι εποικοδομητικό κομίζουν οι προνεωτερικές παραδόσεις.

Ερ.: Αποκλείεις δηλαδή τη γονιμότητα της «φυγής προς τα μπρος»;

Απ.: Δεν την αποκλείω αλλά σκέφτομαι πραγματιστικά. Όσοι μελετούν το πρόβλημα είναι αναγκασμένοι να διαλέξουν ανάμεσα σε δύο δρόμους: την επιστημονική φαντασία, από το ένα μέρος, και τη μελέτη προγενέστερων παραδόσεων, από το άλλο. Ήδη χιλιάδες κόσμος ψάχνει και στις δύο κατευθύνσεις. Εμείς όμως έχουμε κάτι απτό και πάρα πολύ συγκεκριμένο: ότι η ελληνική παράδοση εξαρτούσε τη λύση του προβλήματος από την άνοδο του επιπέδου της υποκειμενικότητας του ατόμου και όχι από την τεχνολογία της κατασκευής «αυτόματων πιλότων». Δηλαδή εξαρτούσε την εμφάνιση διεξόδου από την ικανότητα να μην είμαστε μονόπλευροι, να είμαστε αμερόληπτοι, να μπορούμε να μπαίνουμε στη θέση του άλλου και τέλος από την ικανότητα να μπορούμε να εναρμονίζουμε τα αντίθετα, συνεισφέροντας αυτοθυσιαστικό κεφάλαιο (αθλητικό μαρτυρικό ιδεώδες -το ηρωικό και ασκητικό). Το είπαμε και προηγουμένως: η ελληνική παράδοση καλλιεργούσε την ικανότητα της αυθυπέρβασης. Είχε μάλιστα θησαυρίσει αρκετή γνώση πάνω στο πώς αυτή η ικανότητα κατακτιέται και αποδίδει θετικά αποτελέσματα στο συλλογικό επίπεδο. Μπορείτε να διαπιστώσετε ότι σε αντίθεση με τη Νεωτερικότητα, η οποία συρρικνώνει και εξαφανίζει την αυθυπερβατική δυνατότητα του ανθρώπου, η ελληνική παράδοση την αναγορεύει σε ουσία της ανθρωπινότητάς του.

Ερ.: Μεταθέτεις λοιπόν το πρόβλημα από τη μηχανική των συστημάτων στην υποκειμενική δυνατότητα αυθυπέρβασης του ανθρώπου και στην οικοδόμηση αδιαμεσολάβητων σχέσεων στη βάση της αυθυπέρβασης. Μπορούμε να πούμε ότι η τριαδική πρόταση έχει για περιεχόμενο αυτού του είδους την προσωπική αυθυπέρβαση;

Απ.:. Ναί. Αλλά η ταύτιση τριαδικής πρότασης και αυθυπέρβασης πρέπει να συνοδευτεί με ορισμένες διευκρινήσεις για να μην παρανοηθεί επικίνδυνα. Θυμηθείτε τα δύο γνωσιολογικά εμπόδια που προανέφερα. (Ότι δεν έχουμε αρχιμήδειο στήριγμα στο εσωτερικό της Νεωτερικότητας και ότι τα εκτός αυτής στηρίγματα στην καλύτερη περίπτωση είναι μισοσάπια.) Θα προσθέσω και ένα τρίτο και ουσιαστικότερο, σύμφυτο με τον χαρακτήρα της ζητούμενης πρότασης: Επειδή πρόκειται για υποκειμενοποιητική γνώση, αυτή η γνώση δεν μπορεί να αφομοιωθεί χωρίς «καλή αλλοίωση» του υποκειμένου. Δεν είναι υπαρξιακώς ουδέτερη, όπως η συνηθισμένη γνώση, δηλαδή γνώση ανεξάρτητη από τον τρόπο ζωής του υποκειμένου της. Επιπλέον πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι αυτό που ζητούμε, για να βγούμε από την κρίση, είναι γνώση μεγάλης κλίμακας. Όχι μια απλή ιδέα. Η ένδειξη που ανέφερα ότι πρόκειται για μετάθεση του προβλήματος από τα αντικειμενικά συστήματα στην υποκειμενική ανάπτυξη δεν αρκεί. Προέχει να διευκρινιστεί πού ακριβώς πρέπει να ψάξει κανείς για τα κλειδιά της εν λόγω γνώσης.

Ερ.: Κρατώ αυτό που είπες για «υποκειμενική ανάπτυξη» και για «κλειδιά». Να ξεκαθαρίσουμε πρώτα το εξής: Όταν μιλάς για υποκειμενική ανάπτυξη εννοείς «ηθική βελτίωση»;

Απ: Όχι. Το τρέχον νόημα της λέξης Ηθική είναι νεωτερικό. Σημαίνει τη συμπεριφορά που καθορίζεται από τις επιταγές της Λογικής, μιας Λογικής που στα πλαίσια της ύστερης Νεωτερικότητας έχει χάσει βέβαια κάθε αντικειμενικό χαρακτήρα και είναι απλώς η λογική της εκάστοτε ατομικής επιθυμίας. Αυτό για το οποίο μιλώ λέγεται «καλή αλλοίωση» στην ελληνική παράδοση και έχει «ενεργειακό» περιεχόμενο. Δεν αφορά απλά αλλοίωση ιδεών, αλλά αλλοίωση ενεργειών. Ολόκληρης της ύπαρξης. Πρωτίστως δυνατότητα αποστασιοποίησης από τις ανάγκες και αυτόβουλης επανιεράρχησής τους. Ως τέτοιο συνιστά αλλαγή τρόπου υπάρξεως τόσο για το ατομικό όσο και το συλλογικό υποκείμενο. Η τριαδική πρόταση εφαρμοζόμενη από το άτομο το κάνει φορέα τριαδικής κοινότητας. Φτιάχνει κοινότητα στο εσωτερικό της οποίας αίρεται η πόλωση ατομικισμού - κολεκτιβισμού.

Ερ.: Μίλησες για «κλειδιά». Δηλαδή, αν κατάλαβα καλά, μιλάς για κάτι δίχως το οποίο είναι αδύνατη η προσπέλαση στην τριαδική γνώση. Ποια είναι αυτά τα «κλειδιά»;

Απ: Είναι τα περίφημα Δόγματα, μέσα στα οποία οι πρόγονοί μας συμπύκνωσαν τη μεγάλη γνώση που τους είχε παραδοθεί. Πρόκειται για το δόγμα της τριαδικότητας του Θεού, για το δόγμα των δύο φύσεων του Χριστού (θείας και ανθρωπίνης) και για το δόγμα της οντολογικής σημασίας των Ενεργειών. Στο πρώτο μπορούμε να δούμε την παραδειγματική κοινότητα. Στο δεύτερο τη θεοείδεια του ανθρώπου. Και στο τρίτο τη θεμελίωση της θεωτικής «καλής αλλοίωσης». Τα Δόγματα είναι ο μπούσουλας και συνάμα ο οδικός χάρτης του ατομικού και του συλλογικού υποκειμένου. Με μια λέξη αυτό που έλεγαν «Πίστη», το έβαζαν πάνω απ’ όλα και το διατήρησαν ως κόριν οφθαλμού. Πίστευαν ότι σκοπός της αυτοσυντήρησης δεν είναι η αυτοσυντήρηση αλλά η Αλήθεια. Το κατ’ αλήθειαν ζην. Γι’ αυτό προτίμησαν τούρκικο φακιόλι αντί παπική τιάρα. Πολιτική αντί πνευματική υποδούλωση. Με λίγες εκπτώσεις στην αλήθεια τους, είτε από δω είτε από κει, θα μπορούσαν να γλυτώσουν τις συμφορές. Αλλά τρομερά ξεροκέφαλοι δεν άλλαξαν ούτε ιώτα. Αυτό πρέπει να το αξιολογήσουμε πάρα πολύ σοβαρά.

Ερ.: Στο βιβλίο σου για την έκλειψη του υποκειμένου λες ότι η τριαδική πρόταση είναι ενότητα πολιτειακού κοινοτισμού και προσωποκεντρικής οντολογίας. Τι είναι ο πολιτειακός κοινοτισμός; Και τι η προσωποκεντρική οντολογία;

Απ: Είναι προφανές ότι μόνο τηλεγραφικές απαντήσεις μπορούν να δοθούν εδώ. Ο πολιτειακός κοινοτισμός είναι κατ’ αρχήν μια παράδοση: η κεντρική μεταξύ των πολιτειακών παραδόσεων του εθνικού μας σχηματισμού, κληροδοτημένη από τη βαθειά αρχαιότητα. Περιφερειακές πολιτειακές παραδόσεις είναι ο ανατολικός δεσποτισμός και ο δυτικός εθνοκρατικός συγκεντρωτισμός. Από το 1833 που απαγορεύτηκε με νόμο ο πολιτειακός κοινοτισμός, κυρίαρχη παράδοση έχει γίνει ο εισαγόμενος εθνοκρατικός συγκεντρωτισμός. Ένα ημιδεσποτικό σύστημα. Στο οντολογικό επίπεδο του εθνικού μας σχηματισμού κεντρική παράδοση είναι η προσωποκεντρική/τριαδική οντολογία. Περιφερειακές, ο δυτικός ατομικισμός και ο ανατολικός κολεκτιβισμός. Κυρίαρχη παράδοση, με την έννοια ότι ελέγχει την παιδεία, είναι στη νεωτερική Ελλάδα ο δυτικός ατομικισμός. Έχουμε δηλαδή τη συγχώνευση πολιτειακού εθνοκρατισμού και ατομοκρατικής οντολογίας.

Ερ. Υπαινίσσεσαι δηλαδή ότι αυτή η εισαγόμενη συγχώνευση αντικατέστησε την υφιστάμενη εδώ συγχώνευση πολιτειακού και πνευματικού κοινοτισμού; Και το Βυζάντιο; Η Τουρκοκρατία; Δεν έρχονται σε αντίφαση με το σχήμα αυτό;

Απ. Το ερμηνευτικό σχήμα που προτείνω είναι συνοπτικά το εξής: Ο αρχαίος πολιτειακός κοινοτισμός έπασχε πνευματικά στην οντολογία του. Αναζητούσε τη θεμελίωση της κοινότητας στην ελευθερία και στη δικαιοσύνη, αλλά περιοριζόταν από την κοσμοκεντρική οντολογία του τη θεμελιωμένη στην Ανάγκη. Ανάγκα και θεοί πείθονται. Όταν βρήκε στον χριστιανισμό την προσωποκεντρική/τριαδική οντολογία, μια οντολογία θεμελιωμένη στην ελευθερία και στην αγάπη, ο ελληνικός πολιτισμός είχε ήδη απλωθεί σε επίπεδο οικουμένης, χωρίς ωστόσο να κατορθώσει να επεκτείνει τον πολιτειακό κοινοτισμό του από την μικρή στη μεγάλη κλίμακα: στην κλίμακα των διαπολεοκρατικών σχέσεων, την κλίμακα της ελληνιστικής και εν συνεχεία της ρωμαϊκής οικουμένης. Στη λεγόμενη «βυζαντινή» ιστορική μορφή της, δηλαδή την εξελληνισμένη ρωμαϊκή της θέσμιση, έχουμε δύο πατώματα, με κοινοτικό το πρώτο και ημιδεσποτικό το δεύτερο. Κυρίαρχη πολιτειακή παράδοση είναι στο δεύτερο ένας καισαρισμός λίγο πολύ ευνουχισμένος από τις ελληνικές και χριστιανικές αντιλήψεις περί βασιλείας ως αντίποδα της τυραννίας. Στην τουρκοκρατία διατηρήθηκε η επιτευχθείσα στον «πρώτο όροφο» βυζαντινή συγχώνευση πολιτειακού και πνευματικού κοινοτισμού (τριαδικής οντολογίας). Είναι η σύμπτωση Κοινότητας και Ενορίας, η «ενδημοποίηση» της Εκκλησίας. Στο «δεύτερο όροφο» η θεσμισμένη βυζαντινή δεσποτεία αντικαταστάθηκε από την οθωμανική τυραννική δεσποτεία. Ενώ από κάτω εξακολουθούμε να έχουμε ένα «κοινοτικό παρα-κράτος» (κατά τον Ν. Πανταζόπουλο) από πάνω έχουμε την ταφόπλακα της οθωμανικής δουλείας (κατά τον Δημοσθένη Δανιηλίδη). Με την Επανάσταση του 1821 δεν αξιωθήκαμε να εφαρμόσουμε τον πολιτειακό κοινοτισμό μεγάλης κλίμακας που είχε επεξεργαστεί ο Ρήγας, ως εναλλακτική λύση στον οθωμανικό δεσποτισμό. Η διανόησή μας είχε ήδη υπερβολικά εκδυτικιστεί και μεταπρατικοποιηθεί για να τον προτείνει. Φτάσαμε έτσι στο σημείο να χάσουμε και τον πολιτειακό κοινοτισμό και την προσωποκεντρική/τριαδική οντολογία. Στοιχεία, λοιπόν, τριαδικής πρότασης έχουμε έντονα στην ιστορία μας. Ολοκληρωμένα όμως μόνο στη μικρή κλίμακα υπήρξαν. Είναι όμως αρκετά για να συστήσουν αρχιμήδειο στήριγμα στο ιδεολογικό τουλάχιστον επίπεδο.

Ερ.: Πιστεύετε στα σοβαρά ότι το σχήμα αυτό ξεμπλοκάρει τη σκέψη και αποτελεί πρόταση για σήμερα;

Απ: Το πιστεύω. Κι αυτό προσπαθώ να δείξω με τα γραπτά μου. Δυνατότητα εξόδου από το εκκρεμές ατομικισμού-κολεκτιβισμού θα αποκτήσουμε μόνο αν κατορθώναμε να παρεμβάλουμε κοινοτικές πολιτειακές σχέσεις - ενσαρκώσεις της τριαδικής πρότασης, πραγματώσεις της παραδειγματικής κοινότητας. Τα αποτελέσματα θα ήταν απτά. Σε πρώτη φάση η πόλωση θα γινόταν λιγότερο οξεία. Αργότερα θα μπορούσε και να εξισορροπηθεί με σταθερό τρόπο, σε αξιοσημείωτη κλίμακα. Τα υποκατάστατα του ελλείποντος «τρίτου», τα αυτονομημένα «συστήματα», είναι σοβαρότατο εμπόδιο, αλλά μπορούμε κατ’ αρχήν να τα παρακάμψουμε. Άλλωστε η κατεύθυνση που έχει πάρει η ανάπτυξή τους καθιστά την επιβίωσή τους όλο και πιο ουτοπική καθώς πριονίζει το κλαδί πάνω στο οποίο κάθονται: την αντοχή της βιόσφαιρας, αλλά και την αντοχή του ίδιου του υποκειμένου. Η συστημική επέκταση είναι πλέον πιο ουτοπική από τη δυνατότητά μας να αποστασιοποιηθούμε από τις ανάγκες που αυτή μας υποβάλλει και μέσω των οποίων μας μετατρέπει σε υποζύγια των συστημάτων.

Αναδημοσίευση από το Αντίφωνο - Ημερομηνία δημοσίευσης: 19-07-10

Διαβάστε περισσότερα......

Δευτέρα, 19 Ιουλίου 2010

Οι ξένοι ονειρεύονται την καταστροφή της Ελλάδας

Αποκλειστική συνέντευξη του μεγάλου -της Ελλάδας και της οικουμένης- στον Κώστα Μάρδα στην «Εspresso», με αφορμή την επετειακή συναυλία στον Λυκαβηττό την Πέμπτη 29 Ιουλίου, αφιερωμένη στα 85 χρόνια του.

 

Αγαπητέ μας Μίκη, από μικρό παιδί μέχρι και σήμερα και -ευχόμαστε- για πολλούς... αιώνες ακόμα, αγωνίζεσθε για μια καλύτερη Ελλάδα. Οι αγώνες σας, μαζί και με το ιδρώτα των εργαζομένων και των προοδευτικών επιχειρηματιών, οδήγησαν σε μια ανάπτυξη και ευημερία. Ξαφνικά όμως ήρθε η κατάρρευση. Πώς φθάσαμε στην Ελλάδα του ΔΝΤ; Ποιοί πολιτικοί και ποιες πολιτικές οδήγησαν στο να κόβονται οι μισθοί και οι συντάξεις;

- Το ΔΝΤ είναι η Φάκα που μας περίμενε υπομονετικά μερικές δεκαετίες, από τότε που άρχισε να μας αλέθει το Μίξερ για να γίνουμε τελικά πολτός, ώστε ήσυχα και φρόνιμα να χυθούμε ως ανεξάρτητος και υπερήφανος λαός στο μεγάλο χωνί που είχε στηθεί για να μας οδηγήσει «ανεπαισθήτως» στη Φάκα! Τώρα είμαστε ένας μεγαλοπρεπής πολτός με δέκα εκατομμύρια ζευγάρια μάτια, μέσα στα οποία αρχίζει να διαφαίνεται κάποια υποψία ανησυχίας, καθώς γίνεται κάθε μέρα και περισσότερο εύληπτος ο ψίθυρος ότι δεν μπορεί να υπάρχει Φάκα χωρίς Γάτα! Στο σημείο αυτό ακριβώς αγαπητέ μου Κώστα, βρεθήκαμε εσύ, εγώ και η τόσο σημαντική ερώτησή σου, την οποία όπως είδες, απάντησα με τέσσερις λέξεις-κλειδιά με τις οποίες ακόμα κι ένας ημιλιπόθυμος, μπορεί να κατανοήσει, έστω και αργά, τα λάθη του και τις ευθύνες του: Φάκα, Μίξερ, Χωνί και Γάτα.

Eσείς τα είχατε πει, αλλά...

- Και άλλοτε έτυχε να συνομιλήσω μαζί σου. Καθώς λόγω... ύψους και παραισθήσεων γνώριζα από τότε αυτό που κρύβεται από την άλλη πλευρά του λόφου και προσπαθούσα να περιγράψω την Φάκα - την οποία σαφέστατα και διαυγέστατα έβλεπα - με περίτεχνους πλην σαφείς τρόπους, όπως Δηλώσεις, Άρθρα, Πολιτικές Πρωτοβουλίες και Πράξεις. Ως και τραγούδια. Θυμάσαι λόγου χάρη τους Κύκλους Τραγουδιών «Επιβάτης» και «Ραντάρ» σε στίχους του Κώστα Τριπολίτη, στα 1982-83. Φυσικά εγνώριζα την πραγματική ταυτότητα, δηλαδή όχι όπως σήμερα το περιτύλιγμα του ΔΝΤ, αλλά την αληθινή φύση αυτής της ουσιαστικής Φάκας που προόρισται - αφού προηγηθεί η πολτοποίηση του λαού από ένα σωρό «Μηχανικούς Ψυχών» ειδικευμένους στις διαδικασίες πολτοποιήσεως - να ικανοποιήσει τις ανεξάντλητες ορέξεις της ελλοχεύουσας Γάτας.

Πολλοί δεν έβλεπαν τη... Γάτα... Τι άλλο μπορείτε να δείτε σήμερα στο ελληνικό τοπίο;

- Ας μην ξεχνάμε ότι η Γάτα υπήρξε ιερή θεότητα στις εποχές των Φαραώ, στις οποίες χωρίς να το συνειδητοποιούμε, έχουμε με την ευχή του θεού ξαναγυρίσει και επομένως, ας μη παραπονούμεθα, διότι θα πρέπει όλοι οι λαοί να αισθανόμαστε ευτυχείς, όταν μεταποιούμεθα σε εκλεκτή τροφή της Ιερής Γάτας. Οπότε, καλώς ο κάθε βλάσφημος υπέστη όσα υπέστη, αφού προσπαθούσε να εμποδίσει την ευλογημένη διαδικασία της πολτοποιήσεως. Μόνο και μόνο γιατί είχε την ατυχία να δει λόγω ... ύψους και παραισθήσεων την Φάκα και την Γάτα. Και η τιμωρία μου σήμερα είναι ότι με άφησαν μόνο και έρημο έξω από την Φάκα! Να κάνω τι; Κοιτάζω γύρω μου να δω αυτό που είχα συνηθίσει να βλέπω. Δηλαδή την «ερημία του πλήθους». Όμως βλέπω μόνο ερημία... Γύρω μου βράχια και ξερόχορτα και ένας Ιερός Βράχος με ημικαταστρεμμένες κατασκευές που μου δίνει στα νεύρα καθώς επιμένει να παραμένει στη θέση του όρθιος, τη στιγμή που είναι πια θέμα χρόνου η έλευση της Γάτας. Η οποία είναι βέβαιο ότι αφού τελειώσει το φαγοπότι, θα σκεπάσει αυτόν τον Ιερό Βράχο με τα ιερά της λύματα, γιατί είναι αλήθεια ότι πολύ μα πάρα πολύ ενοχλεί, ακόμα και με τη σκιά του, όλες τις ιερές Γάτες του Κόσμου. Αν είχα την ευφράδεια του Καραϊσκάκη θα έλεγα «Θα μας φάνε και θα μας χέ....».

Τα είχαμε πει με το βιβλίο μου «Πίσω από τον Ήλιο»...

- Αγαπητέ μου Κώστα. Κάποτε εσύ είδες τον «χάρτινο Ήλιο», όταν κανείς δεν τον έβλεπε. Έτσι κι εγώ από τότε και λίγο πριν είδα τη Φάκα και την Γάτα και κανείς δεν με πίστεψε. Βλέπεις, εμάς τους Χιώτες μας έχουν βάλει στο μάτι. Όταν όμως, όπως λένε, πάμε δυο-δυο μαζί, τότε κάνουμε θαύματα, που φυσικά κι αυτά τα βλέπουμε μόνο οι δυο μας. Κι όταν κάποτε τα δουν όλοι, τότε θα είναι πια αργά. Πολύ αργά...

Στο έργο σας, στο λόγο σας, ενυπάρχει το στοιχείο της Δικαιοσύνης. Πιστεύετε ότι οι ένοχοι της χρεοκοπίας θα πληρώσουν;

- Θα πρέπει να έρθουν τα πάνω κάτω για να συμβεί κάτι τέτοιο στη σημερινή Ελλάδα. Άλλωστε, όπως ήδη θα είδες, η δική μου ανάλυση είναι εντελώς διαφορετική απ’ αυτήν που προβάλλεται με θαυμαστή ταυτοφωνία από τα... Ανεξάρτητα Εθνικά μας Κανάλια. Πιστεύω ότι:
      Πρώτον: Η βάση είναι πάντοτε ο «ξένος παράγων» σε ομοφωνία με την Ευρώπη των Τραπεζών.
      Δεύτερον: Η εκπόρθηση και αχρήστευση του ελληνικού λαού - από το πλέγμα των ντόπιων και ξένων «προστατών» του - ως κύριου παράγοντα για την διαμόρφωση των αποφάσεων εκείνων που καθορίζουν τη ζωή του, αφού απέτυχαν οι εκ των έξω απόπειρες - εμφύλιος πόλεμος, θρόνος, αστυνομικό καθεστώς, αποστασία, χούντα και γενικά διώξεις - αποφασίστηκε η «άλωση» του λαού εκ των έσω με το μίξερ και το χωνί και δια της μεθόδου της ψυχικής, συναισθηματικής, ιδεολογικής, πολιτικής και ηθικής πολτοποιήσεως. Λέξη-κλειδί!
      Τρίτον: Ως φαίνεται, αυτή η διαδικασία οδηγεί σε γενική ύπνωση με την βοήθεια φυσικά της στρατιάς των «πολτοποιητών», που έχουν από καιρό καταλάβει όλες τις θέσεις-κλειδιά της εθνικής μας ζωής: Κράτος, Κόμματα, Μεγάλες Ενώσεις και Συνδικάτα, Τύπος, Τηλεόραση και φυσικά Οικονομία. Έτσι, ζαλισμένοι και υπνοβατούντες οι Έλληνες δεν κατάλαβαν πώς περάσαμε ξαφνικά από μία σοβαρή, όμως συνήθη οικονομική κρίση, που βασικά αντανακλούσε την γενικότερη διεθνή κρίση του καπιταλισμού, στη Φάκα του ΔΝΤ. Ούτε φυσικά υποψιάστηκαν πώς, γιατί, από πού και για ποιο σκοπό ξεσηκώθηκε όλη αυτή η θύελλα της πρωτοφανούς υβριστικής και εν πολλοίς βρώμικης και απαξιωτικής επίθεσης κατά της χώρας μας. Που περιέργως εκόπασε όταν αντί για μία, μπήκαμε σε τρεις Φάκες -συγκοινωνούσες βεβαίως- στη λεγόμενη «Τρόϊκα», μέσα στις οποίες ο πανέξυπνος και κατά τα άλλα πονηρός Έλληνας αισθάνεται σχεδόν ευτυχής! Αυτή λοιπόν η διεθνής επίθεση σε συνδυασμό λ.χ. με τις ενέργειες των κυρίων Παπακωνσταντίνου και Προβόπουλου - στις Τράπεζες της Ελλάδας- που καταγγέλλουν οι 15 Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ με επί κεφαλής την Βάσω Παπανδρέου, συνέτειναν στη δημιουργία αυτού του αρνητικού κλίματος, που μας οδήγησε στο ΔΝΤ και στην Τρόϊκα. Να λοιπόν πώς δημιουργήθηκε το χωνί που μας οδήγησε οικειοθελώς στη Φάκα. Πώς; Με την συνένωση ξένων και εγχώριων προσπαθειών.
      Σε επικύρωση των αποκαλύψεων των 15 βουλευτών του ΠΑΣΟΚ σε κύριο άρθρο Αθηναϊκής εφημερίδας, στις 5 Ιουλίου, αναφέρονται κατά λέξη τα παρακάτω συγκλονιστικά: «Τι είναι οι καταγγελίες κατά του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας Γ. Προβόπουλου και του Υπουργού Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου; Αληθεύει ότι έκαναν ακριβώς το αντίθετο απ’ αυτά που έπρεπε, για να σωθεί η π α ρ τ ί δ α ;» Ή μήπως ήθελε να πει «πατρίδα»;
      Και συνεχίζει το δημοσίευμα: «Αληθεύει ότι έκαναν ό,τι πέρναγε από το χέρι τους για να κερδίσουν ακόμα περισσότερο οι κερδοσκόποι; Αληθεύει ότι για το θέμα αυτό ο Γ. Προβόπουλος έκανε ακριβώς το αντίθετο από αυτό που του συνέστησε το νομικό τμήμα της Τράπεζας;»

Τι απάντηση μπορεί να υπάρξει;

- Πώς θα απαντήσει άραγε σ’ αυτές τις δημόσιες καταγγελίες ο κ. Πρωθυπουργός και η Δικαιοσύνη της χώρας; Πώς θα απαντήσει ο πολιτικός και νομικός κόσμος της χώρας; Τα κόμματα και τα συνδικάτα; Για να διαψευσθούν κάποιοι, όπως ο υποφαινόμενος, που ισχυρίζονται ότι όλοι και όλα έχουν «πολτοποιηθεί» από τις κορυφές ως τη βάση του λαού μας. Σε απλά ελληνικά, όσα δήλωσαν οι Βουλευτές, αναπαρήγαγε η εφημερίδα και τώρα εγώ, είναι ουσιαστικά κατηγορίες για βαρύτατες αντεθνικές ενέργειες, απέναντι στις οποίες δεν υπάρχουν παρά μονάχα δύο δρόμοι από την πλευρά της Πολιτείας και της Δικαιοσύνης: Ο ένας είναι εναντίον των καταγγελλομένων και ο άλλος εναντίον των καταγγελλόντων και προσυπογραφόντων τις καταγγελίες. Εάν δεν συμβεί ούτε το ένα ούτε το άλλο, τότε ομολογείται συνενοχή.

Η ευθύνη του λαού ποια είναι;

- Γίνεται σαφές ότι η προσπάθεια να φορτώσουμε την κακοδαιμονία μας στους κλέφτες - που για ορισμένους βρίσκονται μόνο μεταξύ των Υπουργών του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ.- είναι απλώς μια προσπάθεια αποπροσανατολισμού. Είναι μια παγίδα στην οποία πέσατε δυστυχώς κι εσείς με τα περί Δικαιοσύνης κλπ. Διότι η διαφθορά υπήρξε και είναι γενικευμένη. ... «Λαοπρόβλητη» θα έλεγα! Μήπως οι υπερήφανοι ψηφοφόροι της Κυριακής δεν είναι αυτοί οι οποίοι προσφέρουν εκ περιτροπής την εξουσία στα δύο κόμματα των ... σκανδάλων; Σε ποσοστό σχεδόν 90%; Και μη μου πείτε ότι δεν γνώριζαν την έκταση της διαφθοράς προς τα επάνω. Διότι προς τα κάτω, δηλαδή στο επίπεδο της καθημερινότητας, πόσοι και ποιοι είναι αυτοί που δεν ζητούν ρουσφέτια και δεν δίνουν και παίρνουν μπαξίσι... Και φυσικά δεν δηλώνουν την ακριβή τους περιουσία για να μην πληρώνουν τους νόμιμους φόρους. Με άλλα λόγια ψηφίζοντες και ψηφιζόμενοι σε ποσοστό 90% ήσαν και είναι ένας αχταρμάς. Οπότε ποιον να πρωτοδικάσει η Δικαιοσύνη; Που κι αυτή αναγκαστικά ζει μέσα στο ίδιο κλίμα ... Κανείς δεν θα μπορούσε μέχρι το τέλος να κρύψει το πώς και από πού και πότε δημιουργήθηκε αυτό το υπέρογκο δημόσιο χρέος που μας έχει γονατίσει. Το Δημόσιο χρέος πολλών και μάλιστα πλουσιότερων χωρών είναι μεγαλύτερο από το δικό μας. Άρα ούτε αυτό ήταν η αιτία για να μπούμε στη Φάκα. Άρα οι λόγοι είναι άλλοι. Και ίσως τους βρούμε στο άρθρο που δημοσιεύθηκε την 1η Ιουλίου στα ΝΕΑ με τίτλο «Κασσάνδρες made in USA» και με υπότιτλο «Μαύρα σενάρια από αμερικανικό ινστιτούτο Στάτφορ που προβλέπει ακόμα και απώλεια του Αιγαίου».

Τι είναι αυτό που... ονειρεύονται οι ξένοι για την Ελλάδα;

- Όπως φαίνεται, κάποιοι ονειρεύονται, προετοιμάζουν, επιδιώκουν και προσδοκούν: Την εσωτερική μας κατάρρευση!
      Κοινωνική έξαρση με βίαιες πρακτικές!
      Προδιαγεγραμμένη καταστροφή της Ελλάδας!
      Σ’ αυτά ακριβώς τα συμπεράσματα με είχε οδηγήσει από καιρό και η δική μου ανάλυση. Πιστεύω δηλαδή ότι όλα αυτά και συγκεκριμένα:
      Η απόπειρα φίμωσης του ζωντανού νεοελληνικού μας πολιτισμού και η εκστρατεία που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη για το χτύπημα της ιστορικής μας παράδοσης, την διαστροφή της ιστορικής αλήθειας και την απόκρυψη των ιστορικών γεγονότων και τέλος, το χτύπημα ακόμα και των λέξεων που θυμίζουν Έθνος - Πατρίδα, Μακεδονία και Αιγαίο (αναρωτηθήκατε άραγε πώς και γιατί εξαφανίστηκε η λέξη «εθνικός -ή -ό» από υπουργεία και δημόσιες υπηρεσίες, πώς και γιατί έφαγε το μαύρο σκοτάδι το υπουργείο Μακεδονίας και Θράκης ή το υπουργείο Αιγαίου;) αποτελούν την προπαρασκευή για να πετύχει ο τελικός σκοπός, δηλαδή Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ.
      Εκτός φυσικά κι αν ξαναβρούμε τον τρόπο - όπως μας συμβουλεύουν τα ξεφτέρια του αμερικανικού Ινσιτούτου στρατηγικής Στατφορ - να γίνουμε χρήσιμοι σε μια ή περισσότερες μεγάλες δυνάμεις! Δηλαδή γονατισμένοι, φρόνιμοι και υπάκουοι υπηρέτες με δουλική υποταγή σε ένα ή και περισσότερα αφεντικά. Πράγμα το οποίο φροντίζει σήμερα να πετύχει η Φάκα δια της εξαθλιώσεως και της απειλής της ιερής Γάτας... Αν όλα αυτά δεν συνιστούν καθαρά εχθρική απειλή από τους μεν και καθαρά προδοτική στάση όσων και όποιων συνεργάζονται μαζί τους, τότε πώς μπορούμε να χαρακτηρίσουμε αυτά που συμβαίνουν σήμερα γύρω μας;

Κόντρα στη θέληση των πολτοποιητών, θα σας ακούσομε στο Λυκαβητό - και όχι μόνο...

- Σταματώ εδώ, γιατί ήδη είπα πολλά και αιρετικά, που με εκθέτουν και πάλι στην οργή και την μανία των «πολτοποιητών, τη στιγμή μάλιστα που ετοιμάζομαι να ανεβώ στον Λυκαβηττό στις 29 Ιουλίου για ένα «λουτρό αγάπης» στην αγκαλιά των τελευταίων μου φίλων. Ως λαϊκός συνθέτης. Ως συμφωνικός θα σας περιμένω στο Μέγαρο Μουσικής στις 22 Ιουλίου, να παρακολουθήσουμε την συναυλία της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, που αναβλήθηκε λόγω της πανελλαδικής απεργίας των εργαζομένων. Η Κρατική Ορχήστρα θα παρουσιάσει την «4η Συμφωνία» μου βασισμένη στα αθάνατα κείμενα του Αισχύλου και του Ευριπίδη, σε μια μουσική κατάδυση στις αθάνατες εθνικές μας ρίζες που θα μας βοηθήσουν τελικά να σαρώσουμε για άλλη μια φορά όλους τους παρείσακτους που μας μισούν και που επιβουλεύονται τη ζωή και την ακεραιότητα της χώρας μας.

Αναδημοσίευση από τον Παγκρήτιο Σύλλογο Φίλων Μίκη Θεοδωράκη - Ημερομηνία δημοσίευσης: 19-07-10

Διαβάστε περισσότερα......

Κυριακή, 18 Ιουλίου 2010

Απίθανη, αλλά μόνη ελπίδα

Χρήστος Γιανναράς

Είναι μάλλον φανερό ότι ο ελλαδικός Ελληνισμός δεν έχει ακόμη αντιληφθεί τι συμβαίνει στην Ελλάδα τους τελευταίους εννέα μήνες. Αλλά μοιάζει να μην το έχει αντιληφθεί ούτε ο Ελληνισμός της διασποράς, που συνήθως βλέπει καθαρότερα, γιατί βλέπει από μακριά.

Οι έξω από την Ελλάδα Ελληνες ξεσηκώθηκαν δυναμικά, στη δεκαετία του ’70, για το Κυπριακό. Πέτυχαν τότε, ειδικά στις ΗΠΑ, να ανασταλεί από το Κογκρέσο η παροχή αμερικανικής εξοπλιστικής βοήθειας στην Τουρκία. Και ανέτρεψαν την πολιτική Καραμανλή-Μπήτσιου που βιαζόταν να «κλείσει» οπωσδήποτε, με οποιουσδήποτε όρους, το Κυπριακό. Γεγονός αυθόρμητης οργάνωσης, συντονισμού και μαζικών κινητοποιήσεων ήταν και ο ξεσηκωμός, στις αρχές της δεκαετίας του ’90, για το Μακεδονικό: οι λαοθάλασσες στα συλλαλητήρια της Νέας Υόρκης, του Τορόντο, του Σύντνεϋ, που τόσο λοιδορήθηκαν αργότερα (και λοιδορούνται) από κονδυλοφόρους περίεργων κινήτρων στο εσωτερικό.

Είτε για την οικονομική ανάπτυξη πρόκειται και την ανάκαμψη από ύφεση βαθιά είτε για την άμυνα πατρώας γης και παράδοσης πολιτισμού, το βασικό προαπαιτούμενο είναι το λαϊκό «φρόνημα». Και «φρόνημα» θα πει, να είναι αυτονόητα και εμπειρικά βεβαιωμένος ο πολίτης (όχι ψυχολογικά ντοπαρισμένος από ρητορείες) ότι η κοινωνία στην οποία ανήκει και μετέχει του εξασφαλίζει ποιότητα ζωής πραγματικά πολύτιμη. Οτι η γλώσσα αυτής της κοινωνίας, με τον πλούτο της μακραίωνης ιστορικής της διαδρομής και την εκφραστική της πληρότητα, είναι προνόμιο ξεχωριστό για τη ζωή του. Οτι η γη και οι οικισμοί της πατρίδας του έχουν ομορφιά και πατίνα αρχοντιάς που του υπαγορεύουν αξιοπρέπεια. Οτι συνεχίζει η συλλογικότητα στον τόπο του να σαρκώνει συμπεριφορές, ήθη και παραδόσεις που παραπέμπουν σε «νόημα» της ύπαρξης και της συνύπαρξης πέρα από την τυφλή αναγκαιότητα των ενστίκτων. Μόνο με τέτοιες προϋποθέσεις «φρονήματος» ανασκουμπώνεται ένας λαός, για να βγει από μια οικονομική καταστροφή ή να αποσοβήσει έξωθεν απειλή.

Τέτοιο «φρόνημα» δεν υπάρχει πια στην Ελλάδα. Σώζεται ίσως μια συναισθηματική, επιδερμική παραλλαγή του στους έξω από την Ελλάδα Ελληνες, που μπορεί να ξεσηκώνει ενθουσιαστικές εκρήξεις όταν θίγεται το «εθνικό φιλότιμο». Αλλά είναι αδύνατο να προκαλέσει κοινωνική ανάκαμψη στο εσωτερικό της χώρας. Οι Ελληνες σήμερα είμαστε ένας λαός που μοιάζει να μην πιστεύει σε τίποτα, ούτε στην ιστορία του, στη γλώσσα του, στον άλλοτε πολιτισμό του, ούτε στο κράτος του, στους κοινωνικούς θεσμούς, στη συλλογική αξιοπρέπεια. Λαός με ανήκεστα κατεστραμμένη τη γλώσσα του και τη γη του, με δραματικά χαμηλό επίπεδο κατά κεφαλήν καλλιέργειας, στερημένος λογική και κρίση, παραδομένος σε αντικοινωνικές συμπεριφορές, σε κτηνώδη εγωκεντρικά ορμέμφυτα, στον πρωτογονισμό της ζούγκλας των διεκδικήσεων δίχως την παραμικρή αίσθηση σχέσεων κοινωνίας.

Γι’ αυτό και δεν μπορούμε να καταλάβουμε, ούτε οι ελλαδικοί ούτε της διασποράς οι Ελληνες, τι ακριβώς συμβαίνει στην πατρίδα μας τους τελευταίους εννέα μήνες. Οτι δεν πρόκειται για εφήμερη «κρίση», συνέπεια της παγκόσμιας, ούτε απλώς για κατάρρευση του καραγκιοζίδικου πολιτικού μας συστήματος. Δεν πρόκειται αυτή τη φορά για έξωθεν απειλές που επιδέχονται διαμαρτυρίες και συλλαλητήρια, για επιβουλές του χερσαίου ή θαλάσσιου χώρου, δόλιο σφετερισμό ονομάτων, ιστορίας, κυριότητας. Αυτή τη φορά πρόκειται για συντελεσμένη καταστροφή. Για απώλεια της σύνολης εθνικής κυριαρχίας, πρόκειται για διακυβέρνηση της χώρας από ξένους ελεγκτές και επιτρόπους. Μπορεί η κηδεμονία να μας προσφέρθηκε σαν σωτήρια λύση, λίγο πριν η κυβέρνηση κηρύξει «στάση πληρωμών» και αρχίσουμε να σφαζόμαστε στους δρόμους για λίγα τρόφιμα. Αλλά δεν παύει να συνιστά συντελεσμένη καταστροφή.

Και ούτε συγκρίνεται με τις περιπτώσεις άλλων χωρών που τέθηκαν επίσης, για κάποιο διάστημα, υπό κηδεμονίαν. Εδώ έχουμε νόσο που έχει αχρηστέψει ζωτικά όργανα του κοινωνικού σώματος. Ο εγκέφαλος (η κυβέρνηση, υποτίθεται) εμφανίζει απίστευτη ανικανότητα θετικών ενεργημάτων: Αρνείται να πάρει μέτρα για πρόκληση και ανάπτυξη της παραγωγικότητας, περιορίζεται να τσεκουρώνει τα μικρά και μεσαία εισοδήματα πνίγοντας την αγορά και επιτείνοντας την ύφεση. Οι μηχανισμοί της διαφθοράς ανέγγιχτοι, το κομματικό χρήμα αναιδέστατα προκλητικό, το κράτος παραλυμένο, έρμαιο του γκανγκστερικού συνδικαλισμού. Στον ιδιωτικό τομέα η ασυδοσία των εκβιασμών και της απανθρωπίας ξαναζωντανεύει τη φρίκη μυθιστορημάτων του Ντίκενς στον 19ο αιώνα. Με κυβέρνηση εδώ «σοσιαλιστική»!

Τα κόμματα βυθισμένα σε παντελή αυτισμό, εγκλωβισμένα στην ψυχοπαθολογική ιδιοτέλεια και μονομανία της οψέποτε εκλογικής επιτυχίας. Τα ΜΜΕ εμπορευματοποιημένα ώς το μεδούλι (και τα κρατικά: εξευτελισμένη δημοσιογραφία λακέδων της κάθε κυβέρνησης) κυνηγάνε μόνο τηλεθέαση σκυλεύοντας την αγωνία μισθωτών και συνταξιούχων με αναλύσεις, από το πρωί ώς το βράδυ, της σαδιστικής μείωσης των εισοδημάτων τους. Χωρίς να ξεχνάμε το γεγονός που έχει κυριολεκτικά διαλύσει τον κοινωνικό ιστό στην Ελλάδα, εδώ και πολλά χρόνια: τη θεσμοποιημένη ατιμωρησία, την κοινή βεβαιότητα ότι «όλα επιτρέπονται». Ηταν το μεγάλο ψηφοθηρικό κατόρθωμα του Ανδρέα Παπανδρέου, ο έμπρακτος θρίαμβος του λαϊκιστικού αμοραλισμού του.

Αυτή η καταστροφή δεν ανατάσσεται. Η παραβατικότητα στην Ελλάδα, το ψέμα, η ατιμία, η κλοπή δημόσιου χρήματος, η φοροδιαφυγή, το «λάδωμα», η κατάχρηση, η αναίδεια, το νταϊλίκι του εκβιαστή, του παραβάτη των νόμων, ο χλευασμός της ηθικής και των κοινωνικών αναστολών, είναι οι «λαϊκές κατακτήσεις» των τελευταίων τριάντα χρόνων. «Κατακτήσεις» που θεμελιώθηκαν και παγιώθηκαν χάρη στην ειδεχθή ανηθικότητα όλων των κομμάτων, άσχετα με τις παραπλανητικές τους επωνυμίες και τις ψυχωτικές τους εμμονές.

Λέγεται ότι έλεγε ο Λένιν (πριν από τον πραγματικό ή φανταστικό Κίσινγκερ) πως αν θέλεις να εξαφανίσεις ιστορικά έναν λαό, τον αποκόβεις από τη γλώσσα του. Τα εκπαιδευτικά προγράμματα και τα διδακτικά βιβλία στα ελληνικά σχολειά, τριάντα έξι χρόνια τώρα, προσφέρονται για να σπουδάσει κανείς το πόσο μεθοδικά και δόλια μπορεί να συντελεστεί αυτή η αποκοπή ενός λαού από τη γλώσσα του. Δεν φτάσαμε αιφνίδια στην κηδεμόνευση από το ΔΝΤ και στην εξουδετέρωση της Ελλάδας στον διεθνή πολιτικό στίβο. Προηγήθηκαν η μεθοδική αποχαύνωση του πληθυσμού με τη μονοτροπία μεγιστοποίησης της καταναλωτικής ευχέρειας, η προγραμματική αγλωσσία, η διάλυση δημοτικού - γυμνασίου και η αχρήστευση του λυκείου, ο ευτελισμός και το μπάχαλο των πανεπιστημίων, η συστηματική διαστροφή της ιστορικής αυτοσυνειδησίας του Ελληνα, η χλεύη για τη μεταφυσική και για τον πολιτισμό που μόνο αυτή γεννάει.

Η Ελλάδα έχει τελειώσει. Ελάχιστες οι πιθανότητες να ξαναβγεί από τη στάχτη φλόγα με Συντακτική Εθνοσυνέλευση και καινούργιο Σύνταγμα. Αλλά μοναδική ελπίδα.

Αναδημοσίευση από την Kαθημερινή - Ημερομηνία δημοσίευσης: 18-07-10

Διαβάστε περισσότερα......

Δευτέρα, 12 Ιουλίου 2010

Όλη η αλήθεια για τους Τουρκοκυπρίους

Άδωνης Παλληκαρίδης

Όταν ο Λαλά Μουσταφά εισέβαλε το καλοκαίρι του 1570 από την ακτή της Λάρνακας επικεφαλής του οθωμανικού στόλου με 180 χιλιάδες ασκέρι, δεν είχε Τούρκους να τον υποδεκτούν στην προκυμαία.

Αποβιβάστηκε, προχωρούσε και έσφαζε όποιον δεν έπεφτε γονυπετής για να τον προσκυνήσει. Πέρασε εύκολα στα περίχωρα της Λευκωσίας και στρατοπέδευσε στη Νήσου και στη γύρω περιοχή, για να οργανώσει την τελική του επίθεση.

Οι Ενετοί, που βασίλευαν τότε σε όλη την Κύπρο, περίμεναν την εισβολή και ήταν ο χειρότερός τους εφιάλτης. Χάλασαν εκκλησίες, παλιά κτίσματα και παραπήγματα και με ταχύτατους ρυθμούς μέσα σε μια τριετία έκτισαν τα τείχη της Λευκωσίας. Όσα πρόλαβαν να κτίσουν, δηλαδή, γιατί μόνο το πρώτο διάζωμα ολοκλήρωσαν όταν τους βρήκε η επίθεση των οθωμανών. Περιμάζεψαν την πόλη, για να μπορεί να αποκρούσει επίθεση, και σχεδίαζαν ν' ανεγείρουν ακόμη ένα δεύτερο διάζωμα τειχών, αλλά δεν πρόλαβαν. Το οχυρωματικό έργο το σχεδίασε ο Πάολο Σαρβοράνο, ο αρχισχεδιαστής των οχυρωματικών των Ενετών στις διάφορες μεσογειακές κτήσεις τους. Ήταν ο ίδιος άνθρωπος που σχεδίασε και τα οχυρωματικά του Ηρακλείου Κρήτης και αλλού.

Εκτροπή του Πεδιαίου και υδάτινη τάφρος

Στο σχεδιασμό οι Ενετοί πραγματοποίησαν εκτροπή της κοίτης του Πεδιαίου και επιχείρησαν, αν ήταν δυνατό, να γεμίσουν την τάφρο με νερό. Ήθελαν να γίνει ακόμη πιο δύσκολο το εγχείρημα των επίδοξων πορθητών της πόλης. Δεν πρόλαβαν να κάνουν πολλά πράγματα: το οθωμανικό λεφούσι διψούσε για νέες κτήσεις και αίμα.

Ο αγώνας ήταν ανελέητος.Τα αλλεπάλληλα γιουρούσια των φανατικών του Ισλάμ ανακόπτονταν από τα ενετικά κανόνια και οι υπερασπιστές άλλαζαν βάρδιες για έναν και πλέον μήνα στους προμαχώνες. Στην τάφρο του Μπαϊρακτάρη, όπου και το σχετικό τέμενος σήμερα, έσπασε η γραμμή. Ο σημαιοφόρος κατάφερε και ανέβηκε τα τείχη, καρφώνοντας το μπαϊράκι. Το είδαν αυτό τα λεφούσια της Ανατολίας και όρμηξαν πατώντας μέσα στην πόλη και στα μετόπισθεν των ηρωικών Ενετών μαχητών. Ο Μπαϊρακτάρης σκοτώθηκε επιτόπου, αλλά η ζημιά έγινε. Οι οθωμανοί, που διψούσαν για αίμα, βιασμούς και κλοπές, μπήκαν στη Λευκωσία. Το μπαρούτι είχε τελειώσει στους ηρωικούς μαχητές και το τέλος είχε φτάσει για όλες τις αριστοκρατικές, και όχι μόνο, οικογένειες της πόλης. Τα οθωμανικά σπαθιά δούλευαν ακατάπαυστα. Έφιπποι και πεζοί αλαλάζοντες εισβολείς αποκεφάλιζαν όποιον συναντούσαν.

Περιγραφή Άγγλου περιηγητή

Είναι χαρακτηριστική περιγραφή Άγγλου περιηγητή της εποχής, που είχε εγκλωβιστεί στην πόλη και επιβίωσε της σφαγής... Έτρεχε η δόγια μαζί με την κυρία της στο δρόμο για να κρυφτεί, όταν ένα τουρκικό χαντζάρι έκοψε τον άνεμο και το κεφάλι της κυράς της, που στριφογύρισε σαν μπάλα στον αέρα. Η δόγια σταμάτησε, άνοιξε την ποδιά της, το πήρε και έτρεχε μαζί με το κομμένο κεφάλι της κυράς της για να κρυφτεί. Δεν πρόλαβε να κάνει πολλά βήματα, όταν και την ίδια καρατόμησε η οθωμανική οργή. Ούτε δόγιες, δούλες, ούτε αρχόντισσες, ούτε νέους, γέρους ή μικρά παιδιά ενετικής καταγωγής λυπήθηκαν οι εισβολείς. Η διαταγή ήταν «σκοτώστε τους όλους».

Μαζί τους εκτελέστηκε και τοπικός πληθυσμός, Έλληνες της Κύπρου, που ήταν στην υπηρεσία των αρχόντων τους. Ο περισσότερος ελληνικός πληθυσμός διεσώθη, μαζί και κάποιοι Ενετοί που έφυγαν στα υψώματα και στην κεντρική Κύπρο. Οι δρόμοι της πόλης, επιμένουν οι ξένες πηγές, βάφτηκαν κόκκινοι από το αίμα που έτρεξε. Σε αναλογία πληθυσμού, η σφαγή χαρακτηρίζεται μεγαλύτερη από εκείνην της άλωσης της Πόλης (Κωνσταντινούπολης).

Πολύ χειρότερα ακολούθησαν στην Αμμόχωστο, με την εκτέλεση του Μαρκαντώνιου Βραγαδίνου και όλης της ενετικής αριστοκρατίας, παρά τη συμφωνία που έγινε να παραδώσουν την πόλη και να φύγουν μαζί με τις γαλέρες τους.

Πώς προήλθαν οι Τουρκοκύπριοι

Οι οθωμανοί κυρίευσαν την Κύπρο το 1571 και είναι φανερόν ότι δεν υπήρχε τότε τουρκικό στοιχείο στο νησί.

Μετά την κυριαρχία τους και την εξόντωση των Ενετών, χώρισαν την επικράτεια σε πασαλίκια κι άφησαν μικρές ολιγάριθμες φρουρές για να τα επιτηρούν. Ο στόλος, μαζί με τον κύριο όγκο του ασκεριού (στρατού), απέπλευσε για αλλού. Το ερώτημα που πλανιέται είναι πού βρέθηκαν σήμερα τόσοι Τουρκοκύπριοι, πώς προέκυψαν και αποτελούν σήμερα μέρος του προβλήματος της Κύπρου. Για την παρουσία τους υπάρχουν πολλές θεωρίες και ερμηνείες, από διάσπαρτες ιστορικές πηγές.

Επρόκειτο για άτομα που αλλαξοπίστησαν από την ελληνική και μαρωνιτική κοινότητα της Κύπρου, για να γλιτώσουν τις επαχθείς φορολογίες και για να έχουν τα οφέλη της άρχουσας τάξης. Τα άτομα αυτά προσαρμόζονταν ανάλογα με τις πολιτικές εποχές και τους καιρούς.

Ο Παναγιώτης Χατζηδημητρίου γράφει ότι σημαντικό ποσοστό των λεγόμενων λινοβάμβακων αποτελεί σήμερα μεγάλο μέρος της τουρκοκυπριακής κοινότητας.

Όπως εξηγεί, οι Κύπριοι αυτοί έχουν τις ίδιες καταβολές μαζί με τους Ελληνοκυπρίους.

Επισημαίνει ότι απόδειξη τούτου είναι τα πολλά τουρκοκυπρικά χωριά με ονόματα αγίων.

Ο Φαίδωνας Θ. Παπαδόπουλος, Δρ Θεολογίας - θρησκειολόγος, αναλύει το θέμα των λινοβάμβακων - κρυπτοχριστιανών της Κύπρου, οι οποίοι, λόγω των αβάστακτων φορολογιών και άλλων πιέσεων επί οθωμανικής κατοχής, δήλωναν μουσουλμάνοι. Ωστόσο, όταν η Κύπρος πέρασε στην αγγλική αποικιοκρατία, ένα μεγάλο ποσοστό των λινοβάμβακων επανεντασσόταν ομαδικά στη χριστιανική ορθόδοξη κοινότητα της Κύπρου. Η πολιτική των βρετανικών αποικιοκρατικών Αρχών, η διαμάχη στους κόλπους της Εκκλησίας της Κύπρου για τον αρχιεπισκοπικό θρόνο και άλλοι παράγοντες, έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη διακοπή της επανένταξης των λινοβάμβακων στη χριστιανική κοινότητα.

Κοινές ρίζες

Οι συνθήκες επί Αγγλοκρατίας δεν επέτρεψαν να επανέλθουν στη χριστιανική κοινότητα όλοι οι κρυπτοχριστιανοί, γνωστοί ως λινοβάμβακοι.

Σε δύο βιβλία του Δρα Θεολογίας - θρησκειολόγου Φαίδωνα Παπαδόπουλου παρουσιάζεται τεκμηριωμένα η σύνθεση του κυπριακού πληθυσμού.

Οι λινοβάμβακοι μαζικά, με τον έλεγχο της Κύπρου από την Αγγλία, επέστρεφαν στη χριστιανική κοινότητα.

Σε κάποιες κοινότητες, στην απογραφή, οι κάτοικοι παρουσιάζονται ως μουσουλμάνοι και στην επόμενη απογραφή ως χριστιανοί.

Χιλιάδες κάτοικοι της Κύπρου δήλωναν μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα και ως μητρική γλώσσα την ελληνική.

Υπάρχουν παραδείγματα κοινοτήτων, όπου μαζικά οι κάτοικοι επέστρεψαν στο Χριστιανισμό. Τέτοια χωριά, σύμφωνα με το Δρα Φαίδωνα Παπαδόπουλο και τη μελέτη του, συναντιούνται κατά κύριο λόγο στην επαρχία Λεμεσού, όπως τα χωριά Ακρούντα, Άγιος Τύχωνας, Μαθηκολώνη, Μοναγρούλι, Παλώδια, Φασούλα, Φοινικάρια, Πύργος, Πάνω Κυβίδες και Λιμνίτης. Στην επαρχία Λευκωσίας αναφέρονται τα χωριά Βαρίσια, Λυθροδόντας και Ευρύχου. Στην επαρχία Λάρνακας τα χωριά Λιβάδια και Χοιροκοιτία. Στην επαρχία Πάφου τα χωριά Μαμώνια και Κρήτου - Μαρόττου και στην επαρχία Αμμοχώστου το χωριό Λιοπέτρι. Καταγράφονται επίσης μεγάλα ποσοστά πληθυσμού που εντάσσονται στη χριστιανική πίστη από πολλές άλλες κοινότητες.

Οι λινοβάμβακοι

Η ονομασία λινοβάμβακος, σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο, προέρχεται από το ρούχο με δύο όψεις, τη βαμβακερή και τη λινή. Η βαμβακερή εξωτερική πλευρά καταδεικνύει τη φαινομενική πλευρά των κρυπτοχριστιανών και η εσωτερική πλευρά την κρυφή θρησκευτική ταυτότητα.

Ο κ. Παπαδόπουλος έχει εκδώσει και δύο βιβλία που αναφέρονται στους λινοβάμβακους της Κύπρου, στα οποία παρουσιάζονται πολύ σημαντικά ντοκουμέντα. Πρόκειται για τα βιβλία «Τούρκοι, μουσουλμάνοι ή κρυπτοχριστιανοί (λινοβάμβακοι); Γνωριμία με το σύνοικο στοιχείο», «Η εδαφική και πληθυσμιακή πτυχή του κυπριακού προβλήματος, Χάρτες και ποσοστά υπό το φως της Ιστορίας».

Στα δύο βιβλία παρουσιάζονται έγγραφα και ντοκουμέντα απογραφής πληθυσμού, όπου ο πληθυσμός σε κάποια χωριά, οι κάτοικοι στην ολότητά τους παρουσιάζονται με θρήσκευμα μουσουλμανικό και στην επόμενη απογραφή με χριστιανικό θρήσκευμα. Δημοσιεύεται επίσης επιστολή κατοίκων των χωριών Αμπέλια και Πύργος στην περιοχή της Τηλλυρίας, ημερομηνίας 6/1/1882, όπου κάτοικοι ζητούν από το Διοικητή Λευκωσίας επί Αγγλοκρατίας, να εγγραφούν στους καταλόγους των χριστιανών.

Ντοκουμέντο

Το φαινόμενο της επιστροφής λινοβάμβακων παρουσιάζεται ιδιαίτερα στην περιοχή της Τηλλυρίας, η οποία κατά κοινή ομολογία χαρακτηρίζετο ως λινοβαμβακική. Αυτούσια η επιστολή των λινοβάμβακων των χωριών Αμπέλια και Πύργος Τηλλυρίας, προς το διοικητή Λευκωσίας, παρατίθεται πιο κάτω:

«Ενδοξότατε Διοικητά της Λευκωσίας κύριε Ίγγλις

Οι ευσεβάστως υποφαινόμενοι λινοβάμβακοι του χωριού Αμπέλια και του Πύργου Τηλλυρίας του διαμερίσματος Λεύκας παρουσιαζόμεθα διά της παρούσης ημών ταπεινής αναφοράς ίνα φέρωμεν εις γνώσιν της Υμ. Ενδοξότητος ότι έως τώρα όντες χριστιανοί ορθώδοξοι εν τω κρυπτώ διά τον φόβον των διοικούντων την Κύπρο Τούρκων, αναγκαζόμεθα εν τω φανερώ να φαινόμεθα μωαμεθανοί. Ήδη δε διατελούντες υπό την ελευθέραν και ανεξίθρησκον κυβέρνησιν της Σεπτής Ανάσσης του Μεγάλου Αγγλικού έθνους ενθαρρυνόμεθα να μην κρύπτωμεν τας θρησκευτικάς πεποιθήσεις ημών και να δηλώνουμε ότι από τούδε θέλουμεν να πρεσβεύουμεν φανερά την Χριστιανικήν Ορθόδοξον θρησκείαν. Ευλπιστούμεν ενδοξότατε ότι η παράκλησίς μας θέλει εισακουσθή παρ’ υμών, και θέλετε διατάξει τα δέοντα, διατελούμεν της υμετέρας ενδοξότητος ταπεινοί δούλοι.

Αμπέλια, τη 6η
Ιανουαρίου 1882»

Η διακοπή της επανένταξης

Με βάση τα στοιχεία που παρουσιάζει ο κ. Παπαδόπουλος, το διάστημα 1878-1914 αποτελεί το χρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έχουν συντελεσθεί οι σχετικές με την κοινότητα των λινοβαμβάκων ζυμώσεις και ιδίως εκείνες οι οποίες παρουσίασαν μαζικό χαρακτήρα. Κατά το διάστημα αυτό κοινότητες, οι οποίες εφέροντο ως μουσουλμανικές, λινοβαμβακικές ή μεικτές, επέστρεψαν οριστικά στο Χριστιανισμό, άλλες παρέμειναν οριστικά στο Ισλάμ. Το φαινόμενο της επιστροφής στη Χριστιανική Κοινότητα πήρε τέτοιες διαστάσεις, σε σημείο ώστε η αναμενόμενη εξέλιξη να ήταν η επανένταξη του συνόλου των λινοβαμβάκων στην ορθόδοξη κοινότητα. Αυτό όμως δεν έχει συμβεί, και σύμφωνα με το Δρα Παπαδόπουλο οι βασικοί λόγοι είναι:

      - Η προσπάθεια επιστροφής των λινοβαμβάκων δεν είχε πάντοτε την πρέπουσα στήριξη εκ μέρους των μελών και της ηγεσίας της ορθόδοξης κοινότητας, με αποτέλεσμα να βρει πρόσφορο έδαφος εκ μέρους των μουσουλμάνων προσπάθεια συγκράτησης των εν λόγω στο Μωαμεθανισμό. Όλα αυτά συνέπεσαν και με τις έριδες στην Εκκλησία της Κύπρου όσον αφορούσε τη διαμάχη για τον αρχιεπισκοπικό θρόνο.

      - Η βρετανική διοίκηση, για πολιτικούς λόγους, όχι μόνο δεν ενεθάρρυνε την επάνοδο των λινοβαμβάκων, αλλά τουναντίον έπραξε ό,τι ήτο δυνατόν για να την αποθαρρύνει. Βασικό εμπόδιο ήταν η γραφειοκρατία.

      - Σημαντικός αριθμός λινοβαμβάκων, λόγω στράτευσης ή μεικτών γάμων και γενικά λόγω πολυετούς διαβίωσης υπό μουσουλμανικό μανδύα, έκλινε τελικά προς το Ισλάμ.

      - Η αβεβαιότητα σχετικά με το πολιτικό μέλλον της Κύπρου και ιδιαίτερα η φημολογία περί επανόδου των οθωμανών, αποτέλεσε ανασχετικό παράγοντα του φαινομένου της ελεύθερης εκδήλωσης του χριστιανικού φρονήματος των λινοβαμβάκων.

Οι αποδείξεις

Δεν είναι η μόνη απόδειξη τα ονόματα Αγίων σε τουρκοκυπριακά χωριά, αλλά και πολλά άλλα στοιχεία, όπως οι πολλές εκκλησίες και ξωκλήσια σε πολλά άλλα τουρκοκυπριακά χωριά. Υπάρχουν ολόκληρες κοινότητες, όπου οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι δεν γνώριζαν άλλη γλώσσα εκτός από την ελληνική. Για παράδειγμα, στην κοινότητα Λουρουτζίνας, στην επαρχία Λευκωσίας, μέχρι το 1930 οι μαθητές του υποτιθέμενου μουσουλμανικού σχολείου, όπως και οι γονείς τους, μιλούσαν ελληνικά και σε περίπτωση δυσκολιών τους ή τραυματισμού τους επικαλούντο την Παναγία. Αποκλειστικά την ελληνική γλώσσα μιλούσαν και στο τουρκοκυπριακό χωριό Γαληνόπορνη στην Καρπασία. Και σήμερα ακόμη υπάρχουν ηλικιωμένοι Τουρκοκύπριοι που η μοναδική γλώσσα που γνωρίζουν είναι τα Ελληνικά. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι σε απογραφή που έγινε, μερικές χιλιάδες κατοίκων δήλωναν στο θρήσκευμα μωαμεθανοί και ως μητρική γλώσσα την ελληνική.

Επί Αγγλοκρατίας η Εκκλησία είχε βοηθήσει σε αρκετές περιπτώσεις κοινότητες και άτομα λινοβαμβάκων, για να επανέλθουν στη χριστιανική κοινότητα. Στα πλαίσια αυτά υπήρξε βοήθεια για ανέγερση εκκλησιών και σχολείων. Ωστόσο, η προσπάθεια αυτή φαίνεται να μην ήταν καθολική και χωρίς συνέχεια, λόγω, όπως προαναφέραμε, και της κρίσης στους κόλπους της Εκκλησίας.

Η δράση του Εβκάφ

Σημαντική δράση με στόχο τη συγκράτηση των λινοβαμβάκων στον μουσουλμανικό χώρο, στον οποίο ανήκαν θεωρητικά, είχαν αναπτύξει θρησκευτικές και άλλες προσωπικότητες της ισλαμικής κοινότητας. Με πρωτοβουλία του Εβκάφ και τη συνδρομή εύπορων μουσουλμάνων, κτίστηκαν τεμένη και ιδρύθηκαν σχολεία σε χωριά της Τηλλυρίας.

Ο Δρ Φαίδωνας Παπαδόπουλος υποστηρίζει ότι ελάχιστοι Τουρκοκύπριοι έχουν τις ρίζες τους από τη γεωγραφική περιοχή της Τουρκίας. Συμπλήρωσε ότι οι μουσουλμάνοι που ήλθαν στην Κύπρο επί οθωμανικής κατοχής προέρχονταν από διάφορες αραβικές χώρες, όπως για παράδειγμα τη Συρία. Ωστόσο, τους επιβλήθηκε τουρκική ταυτότητα με την πάροδο του χρόνου. Βασικός πυρήνας των Τουρκοκυπρίων, όπως υποστηρίζεται, ήταν κρυπτοχριστιανοί - λινοβάμβακοι. Δύσκολο είναι να πεις και τους Τουρκοκυπρίους, μουσουλμάνους της Κύπρου, αφού οι περισσότεροι ως γνωστόν δεν θρησκεύουν και δεν διατηρούν ισλαμικό θρησκευτικό συναίσθημα. Απεναντίας, αρκετοί Τουρκοκύπριοι διατηρούν χριστιανικό θρησκευτικό συναίσθημα.

Χωριά Αγίων και Τουρκοκυπρίων

Σύμφωνα με τα στοιχεία των πινάκων απογραφής πληθυσμού του 1960, κατά το έτος αυτό υπήρχαν στην Κύπρο 634 οικισμοί (χωριά), από τους οποίους οι 117 ήταν αμιγώς μουσουλμανικοί (τουρκοκυπριακοί). Αυτό, βέβαια, όπως τονίζει ο κ. Φαίδωνας Παπαδόπουλος, δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες κοινότητες ήταν ανέκαθεν μουσουλμανικές. Απεναντίας, υπάρχουν επαρκείς ιστορικές μαρτυρίες, επί τη βάσει των οποίων καταδεικνύεται το χριστιανικό παρελθόν της συντριπτικής πλειοψηφίας τους.

Χαρακτηριστικό είναι και τα αμιγή τουρκοκυπριακά χωριά με ονόματα αγίων. Στην επαρχία Λευκωσίας τα χωριά Άγιος Επιφάνιος Σολέας, Άγιος Θεόδωρος Τηλλυρίας, Άγιος Ιωάννης Σελέμανι, στην επαρχία Λεμεσού Άγιος Θωμάς, στην επαρχία Αμμοχώστου Άγιος Ανδρόνικος (Τοπσού Κιογιού), Άγιος Ευστάθιος, Άγιος Ιάκωβος, Άγιος Συμεών, Άγιος Χαρίτων, στην επαρχία Πάφου Άγιος Γεώργιος, Άγιος Ιωάννης. Ονόματα Αγίων φέρουν και μεικτά χωριά όπως τα χωριά Αγία Μαρίνα Σκυλλούρας, Άγιος Γεώργιος Λεύκας, Άγιος Σωζόμενος στην επαρχία Λευκωσίας, Άγιος Ανδρόνικος (Καρπασίας), Αγία Άννα, Άγιος Θεόδωρος στην επαρχία Λάρνακας, Αγία Βαρβάρα, Άγιος Ισίδωρος, Άγιος Νικόλαος στη επαρχία Πάφου, Αγία Ειρήνη, Άγιος Επίκτητος στην επαρχία Κερύνειας.

Ο Τ/κύπριος -για χρόνια- ηγέτης Ραούφ Ντενκτάς κατάγεται από χωριό που φέρει το όνομα Αγίου. Πρόκειται για τον Άγιο Επιφάνιο Σολέας, όπου σε αρχική καταγραφή πληθυσμού η συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων παρουσιάζονται ως χριστιανοί. Σε επόμενη απογραφή όλοι οι κάτοικοι είναι δηλωμένοι οθωμανοί.

Αναδημοσίευση από την Σημερινή - Ημερομηνία δημοσίευσης: 12-07-10

Διαβάστε περισσότερα......

Κυριακή, 11 Ιουλίου 2010

Σας ομιλεί η Αυτού Μεγαλειότης το Κεφάλαιο

Γιώργος Καραμπελιάς

Ομιλία Πρωθυπουργού Γιώργου Α. Παπανδρέου για το νομοσχέδιο του νέου ασφαλιστικού συστήματος στη Βουλή
Ρήξη (τ.65)

Ο Γεώργιος Παπανδρέου μίλησε στη Βουλή, την Τετάρτη 7 Ιουλίου, επί της αρχής του απ-«Ασφαλιστικού Νομοσχεδίου».

Όπως ήταν αναμενόμενο, υπήρξε ο ολίγιστος που προσπαθούσε να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα. Ωστόσο, μέσα από τα λόγια του, ακουγόταν ξεκάθαρα η φωνή των αφεντικών, η φωνή των εντολέων του, η φωνή της Αυτού Μεγαλειότητος του ΔΝΤ, και ταυτόχρονα διαγράφονταν οι νέες κοινωνικοπολιτικές συμμαχίες προς τις οποίες κατευθύνεται το σύστημα.

Αρχικά, στην ομιλία του, ο Παπανδρέου επιχείρησε να στρέψει την κοινωνία ενάντια στους «προνομιούχους» – σύμφωνα με την ντιρεκτίβα του ΔΝΤ ότι βασικό στοιχείο για την επιτυχία των μέτρων είναι η διαίρεση της κοινωνίας. Στράφηκε κατ' εξοχήν ενάντια στους πρώην βασικούς «πελάτες» του ΠΑΣΟΚ, τους «ευνοημένους» των ΔΕΚΟ, του Δημοσίου κ.λπ. Ας τον διαβάσουμε:

«Όσον αφορά το Ασφαλιστικό, για δεκαετίες, κάποιοι εξασφάλιζαν προνόμια, το κόστος των οποίων αναγκαζόταν να χρηματοδοτεί συνεχώς το κράτος, ο φορολογούμενος, με αποτέλεσμα μάλιστα να μη μένει τίποτα για τους νέους εργαζομένους, αλλά και με αποτέλεσμα όσοι κλάδοι εργαζομένων δεν είχαν ως διαπραγματευτικό εργαλείο σχέσεις με την εξουσία, να υπόκεινται σε απείρως χαμηλότερες συντάξεις, δουλεύοντας πολύ περισσότερα χρόνια».

Αν αυτά τα έλεγε μια κυβέρνηση που θα προσπαθούσε να άρει τις ανισότητες προς όφελος των χαμηλόμισθων και των χαμηλοσυνταξιούχων, ανεβάζοντας τα εισοδήματά τους, θα μπορούσε να έχει μια βάση. Όμως, την ίδια στιγμή κουτσουρεύει και τις δικές τους συντάξεις και αποδοχές! Κατά συνέπεια, απευθύνεται απλώς στον κοινωνικό κανιβαλισμό. Εν συνεχεία δε, αποκαλύπτει το πραγματικό διακύβευμα:

«Και για εμάς, κοινωνική αλληλεγγύη (...) σημαίνει εναρμονισμός με τις σύγχρονες εργασιακές πρακτικές και την πολυπλοκότητα της σύγχρονης αγοράς εργασίας, όχι τιμωρία της διαδοχικής ασφάλισης».

Ελπίζω πως όλοι έχουμε πάρει το μήνυμα: «πολυπλοκότητα της σύγχρονης αγοράς εργασίας», «διαδοχική ασφάλιση», δηλαδή δημιουργία μιας κοινωνίας «απασχολήσιμων» και αδιάκοπης αναζήτησης νέας εργασίας, μιας κοινωνίας όπου ο κανόνας θα είναι η ανεργία ή η απειλή της, και οι εργασιακές μετακινήσεις θα αποτελούν καθημερινότητα. Και συνεχίζει ανενδοίαστα να εκθέτει το πρόγραμμα του νεοφιλελευθερισμού:

«Σημαίνει μετάβαση από ένα κράτος και μια κοινωνία παθητικής αντίληψης για την πρόνοια, την εργασία και τα δικαιώματα, σε ένα κράτος που (...) απελευθερώνει τους πολίτες από τα ασφυκτικά πλαίσια, μέσα στα οποία ζουν εδώ και χρόνια, και ιδιαίτερα τη νέα γενιά. Πλέον, αντί να χρηματοδοτεί το κράτος αμφιλεγόμενες επικουρικές συντάξεις, αντί να τροφοδοτεί τις παθητικές πολιτικές πρόνοιας, πάμε σ' ένα μοντέλο που διευρύνει τη δυνατότητα των εργαζομένων να κινούνται ελεύθερα στην αγορά εργασίας. Πραγματικά, ιδιαίτερα η σημερινή νέα γενιά, με τις ραγδαίες εξελίξεις που υπάρχουν στον χώρο της οικονομίας, θα έχει πολλές φορές πολλά επαγγέλματα, αν όχι και πολλές δουλειές, στη διάρκεια της ζωής της. Είναι βασικό στοιχείο και για την κινητικότητα στην αγορά εργασίας».

Για δεκαετίες ο Φρίντμαν και οι οπαδοί του άκρατου νεοφιλελευθερισμού διαμαρτύρονταν ότι το σύστημα της κοινωνικής πρόνοιας είναι «παθητικό», δηλαδή προσφέρει ασφάλεια στους εργαζόμενους, ενώ αυτοί θα πρέπει να βρίσκονται σε διαρκή ανασφάλεια, «απελευθερωμένοι» από τα «ασφυκτικά πλαίσια», δηλαδή να βρίσκονται σε διαρκή εγρήγορση για αναζήτηση νέας εργασίας.

Ο ΓΑΠ ως εκπρόσωπος του μεγάλου κεφαλαίου

Αυτή η ομιλία του Παπανδρέου είναι πολύ σημαντικότερη από την ασημαντότητα του εκφωνητή της. Σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια νέα περίοδο, μια περίοδο κατά την οποία το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να αναλάβει μονοπωλιακά την εκπροσώπηση του μεγάλου κεφαλαίου και να εγκαταλείψει τα κοινωνικά στρώματα τα οποία εξέφραζε προνομιακά, ιδιαίτερα τις ΔΕΚΟ, τους δημοσίους υπαλλήλους, τους εκπαιδευτικούς, τους μικρομεσαίους οι οποίοι συνέχισαν να το στηρίζουν και κατά τη σημιτική περίοδο, μια και το οικονομικό αδιέξοδο ανέλαβαν να το «λύσουν» οι μετανάστες. Έτσι, στο παρελθόν, το παραδοσιακό μεγάλο κεφάλαιο στήριζε το ΠΑΣΟΚ εν μέρει υποχρεωτικά, διότι αυτό μόνο μπορούσε να διασφαλίσει την εργασιακή ειρήνη και ταυτόχρονα να του προσφέρει τις κρατικές προμήθειες. Γι' αυτό και οι διαπλεκόμενοι, οι νταβατζήδες, τα ΜΜΕ στήριζαν αναφανδόν το ΠΑΣΟΚ ήδη από την εποχή Σημίτη. Παράλληλα όμως, εκφραζόταν ιδεολογικά περισσότερο ίσως από τη Νέα Δημοκρατία του Μητσοτάκη ή της Ντόρας, ή από τον Μάνο και τους καλαμοκαβαλάρηδες του νεοφιλελευθερισμού. Εξ ου και το σύστημα του κεφαλαίου και της εξουσίας ήταν διπολικό. Γεγονός που εκφραζόταν και στο πεδίο των εθνικών θεμάτων και της εξωτερικής πολιτικής. Το παλαιό «εθνοπατριωτικό» ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα υποκαταστάθηκε από τον σημιτικό φιλοπαγκοσμιοποιητικό εκσυγχρονισμό, που διεκδικούσε τα πρωτεία του ατλαντισμού από τον Μητσοτάκη και τη ΝΔ.

Από τη στιγμή της ανόδου του Γ. Παπανδρέου στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, άρχισε μια κίνηση που ολοκληρώνεται στην παρούσα φάση. Ο Γιωργάκης δεν παραμέρισε μόνο ή απλώς τους «παλαιοπασόκους», που βλακωδώς τον στήριξαν για να ανέβει στην ηγεσία του κόμματος, αλλά εγκαταλείπει βιαίως τα κοινωνικά στρώματα που τον ψήφισαν. Επιδιώκει, δηλαδή, να μονοπωλήσει πλέον την εκπροσώπηση του κεφαλαίου και της ξένης προστασίας και να περιθωριοποιήσει τη Νέα Δημοκρατία, ακόμα και από τον ίδιο τον παραδοσιακό αστικό κόσμο και τις πρεσβείες.

Γιʼ αυτό και, υποχρεωτικά, η Νέα Δημοκρατία αναγκάζεται να έρθει σε όλο και μεγαλύτερη αντιπαράθεση με τη λογική ΠΑΣΟΚ, έστω και πρόσκαιρα, ώστε να μπορέσει να επιβιώσει. Είναι όμως δυνατόν να επιχειρήσει η Νέα Δημοκρατία μια πλήρη ανατροπή των πολιτικών στρατοπέδων, να έλθει «αριστερότερα» από το ΠΑΣΟΚ και να επιχειρήσει να εκφράσει εν μέρει αυτό που εξέφραζε κάποτε το ΠΑΣΟΚ; Δηλαδή, μια πολιτική περισσότερο πατριωτική και κοινωνική από το ΠΑΣΟΚ;

Για την ώρα, σπρώχνεται από τη φορά των πραγμάτων προς τα εκεί. Εκπαραθύρωσε την Ντόρα, εξέλεξε τον Σαμαρά, καταψήφισε το Μνημόνιο και το Ασφαλιστικό, αναβάθμισε τον Μανώλη και τους συνδικαλιστές του κόμματος. Μπορεί όμως να ανατρέψει ολοκληρωτικά το βάρος της ιστορίας, των ανθρώπων, των πολιτισμικών επικαθορισμών, και να θελήσει να αναλάβει έναν βενιζελικό ρόλο, παρότι έρχεται από τα δεξιά; Πρόκειται για έργο υπεράνθρωπο, και οι αναφορές του Σαμαρά «στη δεξιά ιδεολογία», σε μια χώρα με «αριστερόστροφη» ή βενιζελογενή πλειοψηφία, δείχνουν πως η ηγεσία της ΝΔ δεν έχει κατανοήσει το ζήτημα, πόσω μάλλον να επιχειρήσει μια βενιζελικού τύπου «έξοδο».

Ακόμα και η Ντόρα, που προσπαθεί να εκπροσωπήσει πιο αυθεντικά απ' όλους το κεφάλαιο και τις πρεσβείες, ανησυχεί ιδιαίτερα από αυτήν τη στροφή του ΠΑΣΟΚ, διότι την αφήνει χωρίς ρόλο. Πράγματι, τι βρήκε να πει στη συζήτηση για το Ασφαλιστικό;

«Η κυβέρνηση και το ΠΑΣΟΚ στο θέμα του Ασφαλιστικού, όπως και σε όλα τα μεγάλα θέματα των αναγκαίων αλλαγών, είναι παγιδευμένη σε μια θεμελιώδη αντίφαση: Δηλώνει ότι οι πολιτικές που υλοποιεί είναι οι μόνες που μας βγάζουν από την κρίση, αλλά ταυτόχρονα ότι αυτές είναι αντίθετες με την ιδεολογία του».

Όμως αυτά ίσχυαν την εποχή Σημίτη, όταν το ΠΑΣΟΚ στηριζόταν υποχρεωτικά (παράδειγμα, η απόσυρση του νομοσχεδίου Γιαννίτση) στη μεταλλαγμένη, έστω, αλλά υπαρκτή κοινωνική του βάση. Σήμερα, η Ντόρα μόνο ως «τσόντα» μπορεί να λειτουργήσει, κάτι σαν θηλυκός Μάνος, παρά τη σκανδαλώδη στήριξη που απολαμβάνει.

Διότι πλέον το κεφάλαιο, το ΔΝΤ, οι πρεσβείες, μέχρι τουλάχιστον να ολοκληρωθούν οι μεσαιωνικές «μεταρρυθμίσεις» που προωθούν, και μέχρι να περάσει η Ελλάδα σε μια νέα, κατώτερη κοινωνική και γεωπολιτική «κατηγορία», στηρίζονται σε μια βασική φωνή, εκείνη του δόλιου ολίγιστου.

Αναδημοσίευση από το Παρόν - Ημερομηνία δημοσίευσης: 11-07-10

Διαβάστε περισσότερα......

Δύο οι ευνοημένοι της Ιστορίας

Χρήστος Γιανναράς

Όρος-προϋπόθεση της αντιπροσωπευτικής - κοινοβουλευτικής δημοκρατίας είναι να υπάρχουν κόμματα. Ποιος θέτει τους όρους για να λειτουργήσει η δημοκρατία; Τους θέτει το σύνταγμα. Αρα το σύνταγμα, ως θεσμικό δεδομένο (γενεσιουργός της δημοκρατίας σύμβαση - συμφωνία - έκφραση του λαϊκού σώματος), είναι υπέρτερο των κομμάτων. Δεν προηγούνται τα κόμματα για να καθορίσουν την οργάνωση και λειτουργία της δημοκρατίας, προηγείται το σύνταγμα που επιβάλλει τους όρους ύπαρξης και λειτουργίας κομμάτων. Το σύνταγμα το συντάσσει Συντακτική Εθνοσυνέλευση με εντολοδόχους του λαού εκλεγμένους γι’ αυτόν ειδικά τον σκοπό.

Στην Ελλάδα την αυτοπροστασία του το σύνταγμα (την επαγρύπνηση και τον έλεγχο για τη συνεπή τήρηση των διατάξεών του) την ταυτίζει με τον «πατριωτισμό των Ελλήνων», δεν την εμπιστεύεται στον «πατριωτισμό των κομμάτων» (που είναι σχήμα οξύμωρο, αφού τα κόμματα εκφράζουν συμφέροντα ταξικά, συντεχνιακά, επαγγελματικές επιδιώξεις εξουσίας). Αν ένα κόμμα παραβιάζει ή αθετεί αρχές ή διατάξεις του συντάγματος, το σύνταγμα επιτάσσει να αντιδράσει ο πατριωτισμός του λαού για να προστατεύσει τη δημοκρατία.

Να αντιδράσει πώς ο λαός; Στις κοινοβουλευτικές δημοκρατίες προβλέπεται Συνταγματικό Δικαστήριο, στο οποίο μπορεί να προσφύγει ο κάθε πολίτης καταγγέλλοντας παραβιάσεις του συντάγματος από κάποιο κόμμα. Το Συνταγματικό Δικαστήριο προστατεύει το σύνταγμα από τις αυθαιρεσίες και την ιδιοτέλεια των κομμάτων είτε μετά από καταγγελία είτε και αυτεπαγγέλτως. Στην Ελλάδα αυτόν τον ρόλο του Συνταγματικού Δικαστηρίου τον αναλάμβαναν κάποτε, αυτόκλητοι, κάποιοι εύτολμοι ή ολίγον ψυχοπαθείς αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων. Γι’ αυτό και τα κόμματα φρόντισαν, ώστε «κατάλυση της δημοκρατίας» να θεωρείται (θεσμικά) η παραβίαση άρθρων του συντάγματος από οποιονδήποτε άλλον εκτός από τα κόμματα. Εχουν επιβάλει (θεσμικά) την ψευδαίσθηση ότι η δημοκρατία απειλείται μόνο από εξωκομματικούς παράγοντες, ποτέ από κόμμα ή κόμματα.

Το σύνταγμα στην κοινοβουλευτική δημοκρατία προβλέπει και «φύλακες» της νομιμότητας, ένοπλους κοινωνικούς λειτουργούς (αστυνομία, στρατό) επιφορτισμένους επαγγελματικά με το χρέος να επιβάλλουν την τήρηση του συντάγματος και των νόμων. Για να αποφεύγεται η παράχρηση αυτού του λειτουργήματος (οι ιδιοτελείς εξουσιαστικές παρεκτροπές των ενόπλων κοινωνικών λειτουργών), το σύνταγμα απαιτεί τον απόλυτο έλεγχο των «φυλάκων» της νομιμότητας από την εκάστοτε εκλεγμένη (κομματική) κυβέρνηση.

Ετσι το τελικό (και πρακτικό) ερώτημα στο οποίο οδηγεί ο προβληματιμός για την προστασία του συντάγματος και της δημοκρατίας, είναι: Οταν οι κομματικοί άρχοντες καταλύουν τη συνταγματική νομιμότητα ή ανέχονται αδρανώς την κατάλυσή της, ποιος θα δώσει την εντολή στους ένοπλους φύλακες να την προστατεύσουν; Οταν κάποιο κόμμα ή κάποια κόμματα ή οι συνδικαλιστικές «ειδικές δυνάμεις» των κομματικών συμφερόντων παραβιάζουν απροσχημάτιστα το σύνταγμα και τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις λειτουργίας της δημοκρατίας, ενώ η κυβέρνηση αντιτάσσει λαϊκίστικη ανοχή και μεγαθυμία, ποιος θα δώσει εντολή στην αστυνομια και στον στρατό να πατάξουν τους βασανιστές του λαϊκού σώματος; Είναι αυτονόητο να αυτοχειριάζεται η κοινοβουλευτική δημοκρατία, η ελευθερία μιας κοινωνίας πολιτών, για χάρη της εξουσιολαγνείας των κομματικών συντεχνιών;

Αν υπήρχε Συνταγματικό Δικαστήριο, τα αναρίθμητα θύματα της ωμής βίας και των γκανγκστερικών εκβιασμών του ΠΑΜΕ θα μπορούσαν να προσφύγουν ζητώντας δικαιοσύνη, λύτρωση από τους νόμους της ζούγκλας. Και αν πραγματικά ο θεσμός προστάτευε το σύνταγμα, θα επέβαλε αναστολή λειτουργίας, για μήνες ή για χρόνια, στην αδίστακτη αυτή συντεχνία συμφερόντων. Το ίδιο θα έκανε και όταν η γραφική θρησκοληψία της κυρίας Παπαρήγα ή το μειρακιώδες νταϊλίκι του κ. Τσίπρα ναρκισσεύονται ότι μπορούν να καταργούν «στους δρόμους» τους νόμους που ψηφίζει η δημοκρατία. Δεν απαγορεύει η δημοκρατία να υπάρχουν ακόμα και κόμματα που θέλουν την κατάργησή της. Αναστέλλει όμως τη λειτουργία τους, όταν προσπαθούν να επιβάλουν με τη βία στους πολλούς την προτίμηση των λίγων. Εξ ορισμού η δημοκρατία ταυτίζεται με την άμυνα της κοινωνίας απέναντι στον φασισμό.

Τα κόμματα αποφεύγουν τη σύσταση Συνταγματικού Δικαστηρίου, γιατί χωρίς αυτό «έχουν και το μαχαίρι και το πεπόνι». Για τον ίδιο λόγο έχουν ευνουχίσει την αστυνομία και ούτε διανοούνται να προστατέψουν το σύνταγμα κατεβάζοντας στρατό απέναντι στον θρασύτατο φασισμό. Είναι συντεχνίες συμφερόντων τα κόμματα, πεδία διαπλοκής των οικονομικά ισχυρών με τους ψυχοπαθολογικά εξουσιολάγνους.

Τα κόμματα φτιάχνουν το σύνταγμα, με κάθε «αναθεώρηση» μετασχηματίζουν τα συντεχνιακά τους συμφέροντα σε συνταγματικές επιταγές. Η Συντακτική Εθνοσυνέλευση μένει θολή ιστορική ανάμνηση, άσαρκη ιδέα, μακρινή, χαμένη σε βάθος χρόνου. Ρομαντικό παραμύθι η αδιαμεσολάβητη λαϊκή βούληση, το κράτος-του-δήμου, το σύνταγμα που θεσμοθετεί φραγμούς στην ιδιοτέλεια των κομμάτων, στα κοινωνικά εγκλήματα των κομμάτων.

Ολο και πιο ασφυκτικά αποκλείεται η δυνατότητα να εκφραστεί ενεργά η λαϊκή βούληση, η ανάγκη, η ελπίδα. Ακόμα και με τρία εκατομμύρια υπογραφές δεν έχει ο λαός το δικαίωμα να ζητήσει δημοψήφισμα. Τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον εκλέγουν τα κόμματα, γυμνωμένον από κάθε αρμοδιότητα, να διακοσμεί την κομματική αυθαιρεσία. Κάθε κομματική κυβέρνηση εκλέγει δικό της πρόεδρο της Βουλής, δικούς της προέδρους των Ανώτατων Δικαστηρίων και αρχηγούς των Ενόπλων Δυνάμεων. Επιβάλλει δεκάδες χιλιάδες κομματικούς εγκαθέτους στον κρατικό μηχανισμό και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Τα κόμματα χειραγωγούν την τοπική αυτοδιοίκηση (με τον «Καλλικράτη» εξαλείφονται και οι ελάχιστες εξαιρέσεις). Δημοτικά και νομαρχιακά συμβούλια, γενικές συνελεύσεις πανεπιστημιακών Τμημάτων, επιστημονικών εταιρειών, συνδικαλιστικών σωματείων και ομοσπονδιών, όλες απαρέγκλιτα οι μορφές συλλογικότητας, συγκροτούνται από κομματικούς εκπροσώπους, αποβλέπουν κατά προτεραιότητα στην προώθηση των κομματικών συμφερόντων.

Μόνο στον τύπο της μεσαιωνικής «απόλυτης μοναρχίας» θα βρούμε το ιστορικό ανάλογο του καθεστώτος της κομματοκρατίας που δυναστεύει την Ελλάδα σήμερα – τέτοιαν απογύμνωση του λαού από πολιτικά δικαιώματα. Μας επιτρέπουν ακόμα την ψήφο, επειδή μπορούν άνετα να την υποκλέπτουν, να παραμυθιάζουν τους αφελείς και να μαγειρεύουν τους εκλογικούς νόμους. Και τώρα επιβάλλουν στην απεγνωσμένη φτωχολογιά και τον εξευτελισμό, τον πανικό της πείνας, για να πληρώσουν τα θύματα τις τερατώδεις σπατάλες τριάντα χρόνων κομματοκρατίας.

Στα δέκα εκατομμύρια των Ελλήνων, δύο μόνο άνθρωποι έχουν σήμερα το απίστευτο προνόμιο να μπορούν, ο καθένας από μόνος του, να αντιστρέψουν την πορεία του τόπου: να καταλύσουν την κομματοκρατία, να οδηγήσουν τη χώρα σε Συντακτική Εθνοσυνέλευση. Ο πρωθυπουργός, συγκροτώντας κυβέρνηση προσωπικοτήτων. ΄Η ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παζαρεύοντας την παραίτησή του με τον ίδιο στόχο.

Αναδημοσίευση από την Kαθημερινή - Ημερομηνία δημοσίευσης: 11-07-10

Διαβάστε περισσότερα......

Τρίτη, 6 Ιουλίου 2010

Διχάζει η τουρκική υπηκοότητα

Εντονες συζητήσεις και προβληματισμό προκαλεί το ζήτημα της εκχώρησης της τουρκικής υπηκοότητας στους Ιεράρχες των ημιαυτόνομων Εκκλησιών της Κρήτης και της Δωδεκανήσου προκειμένου να έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στο Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης.

Ηδη έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες πολιτογράφησης για τέσσερις Ιεράρχες της Κρήτης, ενώ οι υπόλοιποι βρίσκονται εν αναμονή ειδοποίησής τους από το Φανάρι. Για το επίμαχο ζήτημα η “Π” ζήτησε την άποψη ιερέων, θεολόγων αλλά και επιφανών προσωπικοτήτων στο χώρο της Θεολογίας και της Φιλοσοφίας.

 

Γιώργος Κοντογιώργης - Εγκλωβίζεται το Πατριαρχείο

Ο πρώην Πρύτανης της Παντείου και συγγραφέας, Γιώργος Κοντογιώργης εκτιμά ότι με τη συγκεκριμένη διαδικασία δεν βοηθά στην Οικουμενικότητα του Πατριαρχείου αλλά το «εγκλωβίζει» στη λογική που ισχύει μέχρι και σήμερα. Διερωτάται τι θα συμβεί στην περίπτωση που ένας Ιεράρχης με τούρκικη υπηκοότητα έρθει σε σύγκρουση με το τουρκικό κράτος και επικρίνει συνολικά την Ελληνική κυβέρνηση για την πολιτική που έχει χαράξει.

«Το ερώτημα είναι αν υποβοηθούνται τα Ελληνικά συμφέροντα και εν προκειμένω τα συμφέροντα του Πατριαρχείου. Η γνώμη μου είναι ότι η απόφαση αυτή είναι μία λάθος κατεύθυνση διότι καταρχήν δεν βοηθάει την Οικουμενικότητα του Πατριαρχείου. Θα έπρεπε να επεδίωκε όχι την απόδοση της ιθαγένειας σε όποιον μετέχει στα εκκλησιαστικά του όργανα αλλά αντιθέτως την αποδέσμευση του θεσμού του Πατριαρχείου από την τουρκική υπηκοότητα. Να μπορούν να συμμετέχουν όπως σε κάθε άλλο θεσμό που έχει διεθνή χαρακτήρα και άνθρωποι που δεν έχουν σχέση με το τουρκικό κράτος. Για παράδειγμα μία πολυεθνική εταιρεία που έχει την έδρα της στην Τουρκία, δεν είναι υποχρεωμένη μέλη της να έχουν την τουρκική ιθαγένεια. Γιατί πρέπει ένας οικουμενικός θεσμός; Άρα δε βοηθάει στην Οικουμενικότητα του Πατριάρχη. Βοηθάει στο να εγκλωβιστεί το Πατριαρχείο στην ίδια λογική που είναι μέχρι τώρα, δηλαδή να μην αποκτά Οικουμενικό χαρακτήρα. Είναι σαν να λένε: «Ελάτε να γίνετε Τούρκοι, όσοι θέλετε να συμμετέχετε και θα σας διευκολύνω» αλλά δεν διευκολύνει το Οικουμενικό Πατριαρχείο να αποκτήσει διεθνή υπόσταση και λειτουργία. Υπάρχουν και άλλες επιπτώσεις βεβαίως, οι οποίες δεν έχουν πια να κάνουν με το Οικουμενικό Πατριαρχείο αλλά με αυτούς οι οποίοι έχουν θεσμικό ρόλο και αποκτούν την Τουρκική υπηκοότητα. Αν αποκτήσω την τουρκική ιθαγένεια εγώ ή εσείς, δεν έχει και τόση σημασία.

Ένας μητροπολίτης ή ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης δεν είναι ένας απλός πολίτης. Έχουν θεσμικό ρόλο. Τι θα επιλέξει αν τεθεί το ζήτημα των υποχρεώσεων που έχει απέναντι στην Τουρκία ως Tούρκος υπήκοος. Θα σιωπήσει ή θα επιλέξει να εκπροσωπήσει τα συμφέροντα που επιβάλλει η θέση του στον ελληνικό χώρο; Αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό ερώτημα διότι το έχουμε αντιμετωπίσει στην περίπτωση της Τουρκίας πολλές φορές. Όχι μόνο με τους Έλληνες και τους ξένους που συμβαίνει να έχουν την τουρκική υπηκοότητα αλλά και με Τούρκους που έχουν έρθει αντιμέτωποι με το Τουρκικό κράτος επειδή εξέφρασαν απόψεις που δεν συντάσσονταν με την επίσημη τουρκική πολιτική γραμμή. Τι θα κάνουν σε αυτήν την περίπτωση; Θα υπακούσουν στις εντολές του τουρκικού κράτους ή θα υπακούσουν σε αυτόν που θα έπρεπε, στην συνείδηση τους;».

Ο κ. Κοντογιώργης εκφράζει την πεποίθηση ότι η πολιτική που ασκείται από την Ελληνική κυβέρνηση, είναι πολύ μακριά από την αντίληψη που θα έπρεπε να έχει μία χώρα, ιδίως για ένα θεσμό, τον τελευταίο Ελληνικό θεσμό με οικουμενική φιλοδοξία.

«Ελπίζω οι Ιεράρχες να το κάνουν με δική τους πρωτοβουλία και όχι με πρωτοβουλία του κράτους. Θα ήταν πολύ τραγικό μία τέτοια απόφαση που απομακρύνει το Πατριαρχείο από την προσπάθεια του να αποκτήσει Οικουμενικό χαρακτήρα και αναγνώριση και να αποδεσμευτεί από το Τουρκικό κράτος, να γίνεται με την συγκατάβαση ή την παρότρυνση της Ελληνικής κυβέρνησης».

 

Xρήστος Γιανναράς - Iστορική ευκαιρία να μην εξαφανιστεί το Πατριαρχείο

Για ιστορική ευκαιρία κάνει λόγο μιλώντας στην «Π» ο Χρήστος Γιανναράς, κορυφαία προσωπικότητα στο χώρο της Θεολογίας και Φιλοσοφίας.

«Άκουσα ότι αποδίδουν προθέσεις στους Μητροπολίτες που δέχθηκαν να πάρουν την τουρκική υπηκοότητα, ότι το έκαναν αυτό για να είναι υποψήφιοι για τον Πατριαρχικό Θρόνο. Ξέρετε, εάν αφήσουμε το θέμα να διολισθήσει προς τη διερεύνηση των προθέσεων, τότε δεν πρόκειται ποτέ να βρούμε λύση και απάντηση. Από την άλλη πλευρά έχουμε το δεδομένο ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο στην Κωνσταντινούπολη υφίσταται επί πολλά χρόνια, δεκαετίες, τον «πνιγμό» της τουρκικής πολιτικής με σαφέστατο στόχο την εξαφάνιση του. Έχουν απομείνει στην Κωνσταντινούπολη 1600 Έλληνες. Από αυτούς πρέπει να συντηρείται Οικουμενικό Πατριαρχείο. Το Πατριαρχείο Μόσχας, μόνο στο τμήμα Εξωτερικών Υποθέσεων, έχει 180 ανθρώπους. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει δύο ανθρώπους στο αντίστοιχο γραφείο που κάνουν και πολλές άλλες δουλειές. Δεν υπάρχουν άνθρωποι για να συνεχίσει η ιστορία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Και τώρα όλο παραδόξως, ενώ επί δεκαετίες αρνιόταν η Τουρκία να παραχωρήσει αυτή τη δυνατότητα, επιτρέπει να δοθεί τουρκική υπηκοότητα σε Επισκόπους του Οικουμενικού Πατριαρχείου ώστε να μπορεί να συγκαλείται σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου σύμφωνα με την Κανονική τάξη. Και αυτό το πράγμα περνάει στην Κρήτη από κάποιους ως «προδοσία της πατρίδας». Είναι ανατριχιαστικό. Δεν ξέρει κανείς τί να υποθέσει και τη λογική μας. Θυσιάζεται ουσιαστικά ο Επίσκοπος παίρνοντας αυτήν την υπηκοότητα για να μπορέσει να συνεχίσει να υπάρχει Σύνοδος και Οικουμενικό Πατριαρχείο. Αυτό στον τόπο του το εισπράττει ως προδοσία, ότι τούρκεψε. Με πήρε μία κυρία στο τηλέφωνο και μου είπε «τουρκέψανε». Λυπάμαι πάρα πολύ αλλά το ρήμα τουρκεύω χρησιμοποιήθηκε πριν από 400 χρόνια στην Τουρκοκρατία για να δηλώσει τον εξισλαμισμό όχι την απόκτηση τουρκικής υπηκοότητας».

Σε σχέση με την εξωτερική Ελληνική πολιτική, σχολίασε: «Θα έλεγα ότι η Ελληνική πολιτική η οποία άφησε να φθάσει το Πατριαρχείο σε αυτήν την κρίσιμη ώρα, έχει τεράστιες ευθύνες αλλά αυτό δεν έχει καμία σχέση με το επικαιρικό θέμα που συζητάμε σήμερα, να πάρουν ή να μην πάρουν οι Ιεράρχες την τουρκική υπηκοότητα.

Όσο για τον κίνδυνο περί σύγκρουσης των δύο υπηκοοτήτων που θέτουν κάποιοι, ο γνωστός συγγραφέας και Καθηγητής, υπογραμμίζει:

«Το σχήμα είναι εντελώς θεωρητικό και αφηρημένο. Πόσοι χιλιάδες Έλληνες έχουν διπλή υπηκοότητα. Ετέθη ποτέ θέμα σύγκρουσης; Ενόψει και εν ονόματι μίας πιθανότητας, να αρνηθούμε σήμερα μία ιστορική ευκαιρία μήπως και δεν εξαφανιστεί ιστορικά το Πατριαρχείο; Αν και τελικά δεν είναι σίγουρο ότι και με αυτό το μέτρο τελικά θα περισωθεί, αλλά αυτό είναι άλλο ζήτημα. Πρόκειται για ιστορική στιγμή και νομίζω ότι το θέμα είναι ξεκάθαρο από μόνο του.

Αναδημοσίευση από την καθημερινή πρωινή εφημερίδα της Κρήτης Πατρίς - Ημερομηνία δημοσίευσης: 06-07-10

Διαβάστε περισσότερα......

Κυριακή, 4 Ιουλίου 2010

Τι σημαίνει «ολίγιστος»

Χρήστος Γιανναράς

Ο επιθετικός προσδιορισμός «ολίγιστος», που οι πολίτες αποδίδουμε στον σημερινό πρωθυπουργό της Ελλάδας, συνιστά κριτική αποτίμηση, συγκριτική ετυμηγορία εμπειρική. Οχι εμπαθή λεκτική υπερβολή, όχι χλεύη.

Ο χαρακτηρισμός συνάγεται από γεγονότα, συμπεριφορά (δημόσια) ευδιάκριτη και στοιχεία δηλωτικά ατομικής ιδιαιτερότητας.

Από τα γεγονότα θα μπορούσε κανείς να θυμίσει, ενδεικτικά, κάποια πρόσφατα και κοινής προφάνειας: Την προεκλογική διαβεβαίωση του σημερινού πρωθυπουργού ότι «λεφτά υπάρχουν» και, επομένως, η παροχολογία που συγκροτούσε το τάχα και πολιτικό του πρόγραμμα, ήταν αξιόπιστη. Ξέρουμε ότι ήξερε, ενημερωμένος έγκαιρα τουλάχιστον από τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, την ακάθεκτα επερχόμενη χρεοκοπία. Την απέκρυψε από τον λαό, διέψευδε τις πανικόβλητες ομολογίες του προκατόχου και αντιπάλου του, μόνο για να ψηφοθηρήσει. Ηταν συμπεριφορά ανεύθυνου πολιτικάντη, ανθρώπου ολίγιστης ευσυνειδησίας.

Παρ’ όλα αυτά, για τους πολίτες που έβλεπαν το επί δεκαετίες όργιο της κομματικής κραιπάλης (τα κατά συρροήν οικονομικά εγκλήματα των κυβερνήσεων Ανδρέα Παπανδρέου, Κων. Μητσοτάκη, Κων. Σημίτη, Κων. Καραμανλή του βραχέος), η εξαγγελία ότι «λεφτά υπάρχουν» μπορούσε ενδεχομένως να έχει ρεαλιστικό αντίκρισμα: Με δραστικές, αμείλικτες περικοπές στις ξέφρενες σπατάλες του κομματικού κράτους (και χωρίς να θιγεί στο παραμικρό το κοινωνικό κράτος) η οικονομία ήταν δυνατό να νοικοκυρευτεί. Αν διαλύονταν μεθοδικά οι απειράριθμες εταιρείες του Δημοσίου με τη χρυσοπληρωμένη (κομματική) στελέχωση. Αν απολύονταν οι (κομματικές) στρατιές των «ειδικών συμβούλων» στα υπουργεία, όπως και όλοι οι διορισμένοι στο Δημόσιο με πονηρές παρακάμψεις του ΑΣΕΠ τα τελευταία χρόνια. Αν αναλαμβανόταν τίμιος έλεγχος του «πόθεν έσχες» σε εργολήπτες του Δημοσίου, προμηθευτές νοσοκομείων και Ενόπλων Δυνάμεων, εφοριακούς, υπαλλήλους Πολεοδομίας – και κατάσχονταν περιουσίες. Αν στήνονταν, κατά απόλυτη προτεραιότητα, θεσμοί κρίσης, αξιολόγησης και ιεραρχικής διαβάθμισης των δημοσίων υπαλλήλων για να ενεργοποιηθεί η κρατική παραγωγικότητα. Και πολλά άλλα ανάλογα, του κοινού νου.

Τότε, ίσως να μη χρειαζόταν καν δανεισμός και πάντως η δανειοληπτική αξιοπιστία της χώρας θα ήταν διαφορετική. Αλλά ο σημερινός πρωθυπουργός προτίμησε να εγκαταλείψει ανεμπόδιστη την εσωτερική, οικονομική και κοινωνική κατρακύλα: άρχισε να περιφέρεται από χώρα σε χώρα, στις αυλές των ισχυρών, διαφημίζοντας το τεράστιο χρέος της χώρας, την πλαστότητα κρατικών προϋπολογισμών και στατιστικών στοιχείων, σε ποιους; Μα σε αυτούς που τους εκλιπαρούσε να μας δανείσουν επιπρόσθετα και στους εκτιμητές της δανειοληπτικής αξιοπιστίας μας. Εδινε την εντύπωση ότι θεληματικά τους προκαλούσε να μεγεθύνουν στο έπακρο την απαξίωση της χώρας και τη δική τους τοκογλυφική απληστία. Για πρώτη φορά από ιδρύσεως ελλαδικού κράτους, το όνομα των Ελλήνων εξευτελίστηκε και διασύρθηκε σε τέτοιο βαθμό, σε διεθνή κλίμακα. Από πρωθυπουργό ολίγιστο.

Στην περίπτωση αυτή η λέξη «ολίγιστος» προσέλαβε, εκ των πραγμάτων, και σημασίες πέραν του ανεπαρκούς ή ανίκανου. Διότι, όταν ένας πρωθυπουργός, πρώτον: παραιτείται εξ αρχής από κάθε απόπειρα να αντιπαλέψει τη χρεοκοπία με τομές μεταρρυθμιστικές, δεύτερον: περιφέρεται στα παλκοσένικα της διεθνούς δημοσιότητας ξεγυμνώνοντας τις πομπές της χώρας του, τρίτον: επαιτεί να συνεχιστεί ο δανεισμός του υπερχρεωμένου κράτους του με όποιους όρους κι αν θέσουν οι τοκογλύφοι – τότε δύο τινά μπορεί να συμβαίνουν: ΄Η να δυσλειτουργούν οι νοητικές του ικανότητες ή να εκτελεί διατεταγμένη υπηρεσία.

Από το δεύτερο υποθετικό ενδεχόμενο ξεκινούν τα φανταστικά και αναπόδεικτα, αλλά τετράγωνης λογικής σενάρια: Οτι η χρεοκοπημένη Ελλάδα είχε έγκαιρα εντοπιστεί ως «αδύναμος κρίκος» για μια μεθοδική επίθεση του δολαρίου στο ευρώ και στις οικονομίες των χωρών της Ευρωζώνης. Και ο ολίγιστος ΓΑΠ είχε επίσης έγκαιρα επιλεγεί ως ο πλέον «εύχρηστος» πρωθυπουργός για να οδηγήσει πειθήνια τη χώρα σε παραίτηση από την εθνική της κυριαρχία, καθιστώντας το ΔΝΤ έμμεσο ρυθμιστή των οικονομιών της Ευρωζώνης.

Τέτοια σενάρια μένουν συνήθως αναπόδεικτα – το «τέλειο έγκλημα» στις διεθνείς σχέσεις μοιάζει πολύ ευκολότερο (και συχνότερο) από όσο στα ποινικά χρονικά. Ο ολίγιστος ευθύνεται μόνο για παραπτώματα: ολιγωρία, ανευθυνότητα, ανικανότητα. Την Κερκόπορτα, για να μην εισβάλει η «τρόικα» και λεηλατήσει τη ζωή μας, δεν τη φύλαξε κλειστή. Κανένας, όμως, δεν μπορεί να αποδείξει ότι προσυνεννοημένα την άνοιξε στους γύπες.

Σίγουρα κληρονόμησε συντελεσμένη χρεοκοπία. Αν είχε έστω και την ελάχιστη πρόθεση να την αντιπαλέψει, θα συγκροτούσε κυβέρνηση με πρόσωπα ικανά να τιθασεύσουν τη συμφορά, ανθρώπινη ποιότητα από οποιονδήποτε πολιτικό και κοινωνικό χώρο. Δεν θα έδινε προτεραιότητα στην επίδειξη κομματικής «ανανέωσης», δεν θα πρόσφερε υπουργεία σε φιλαράκια απόφοιτους περιώνυμων πανεπιστημίων για το μεταπτυχιακό τους stage. ΄Η πραγματικά αγνοούσε τι παρελάμβανε ή το γνώριζε και αντέδρασε σαν ψιλικατζής κομματάρχης. Και τα δύο ενδεχόμενα δικαιολογούν τον χαρακτηρισμό «ολίγιστος».

Τα μειονεκτικά στοιχεία ατομικής ιδιαιτερότητας (εμφάνιση, εκφραστική δυνατότητα, αμήχανος μιμητισμός του πατρικού αρχηγικού προτύπου, νοοτροπία απόδημου ή και αλλοδαπού που καταφανώς απαξιώνει τα εντόπια – και όσα άλλα κατά προτεραιότητα συζητούνται από τους δηκτικούς Νεοέλληνες) δεν είναι επιτρεπτό να καταλογίζονται στον σημερινό πρωθυπουργό. Είναι στοιχεία που προϋπήρχαν και οι ψηφοφόροι του τα αγνόησαν, στοιχεία ανάλογα με τις μουσολίνιες πόζες ή τις κωμικές, τάχα αρχηγικές, τσιρίδες και υψωμένες γροθίτσες προγενέστερων πρωθυπουργών. Το πολιτικό προσωπικό στην Ελλάδα δεν ανανεώνεται, αντλείται από τα πιο υποβαθμισμένα και ανυπόληπτα κοινωνικά στρώματα (συνδικαλιστές, κομματικές νεολαίες, γόνους επαγγελματιών της πολιτικής), η ψήφος των πολιτών είναι παγιδευμένη σε επιλογές ντροπής ή απελπισίας. Και το ενδεχόμενο να αρχηγεύουν ακόμα και οι ολίγιστοι, γίνεται αυτονόητα ανεκτό.

Αν η τρέχουσα κρίση, το εφιαλτικό φάσμα πείνας εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων και ο διεθνής εξευτελισμός της αξιοπρέπειας των Ελλήνων λειτουργήσουν σαν καταλύτης κοινωνικής αφύπνισης (πράγμα μάλλον απίθανο), τότε ο όνομα των Παπανδρέου θα ηχεί για τους πολλούς όπως το όνομα των Γλύξμπουργκ. Και ο σημερινός ολίγιστος πρωθυπουργός του «μνημονίου» θα εγκαταλείψει νύκτωρ τη χώρα. Τέτοιες εκπλήξεις, οσοδήποτε απίθανες, έχουν ξανασυμβεί στην Ελλάδα.

Αναδημοσίευση από την Kαθημερινή - Ημερομηνία δημοσίευσης: 04-07-10

Διαβάστε περισσότερα......